De Trump-regering en de Big Tech zetten hun handtekening onder een akkoord voor AI-regulering. Dat gaat vooral uit van zelfregulering en stelt weinig tot geen concrete maatregelen voor.
De crème de la crème van de AI-wereld was gisteren te gast in het Wiite Huis voor een conclaaf. Op een foto voor de geschiedenisboeken staan of zitten onder andere Jensen Huang (Nvidia), Mark Zuckerberg (Meta), Elon Musk (SpaceXAI), Sundar Pichai (Google), Satya Nadella (Microsoft) en Lisa Su (AMD) te pronken met president Donald Trump. Op de gastenlijst stonden verder ook OpenAI, Anthropic, Palantir en voormalig Amazon-topman Jeff Bezos.
323 woorden
Het resultaat van de topmeeting: een vaag akkoord van welgeteld 323 woorden over (het uitblijven van) AI-regulering. Zelfs in een groot lettertype kan je de volledige tekst zonder moeite op één pagina in Word krijgen. Trump omschrijft het akkoord als ‘in zekere zin een grondwet’ en ook de aanwezige AI-leiders spreken zich lovend uit over ‘het gevoel van verantwoordelijkheid’ dat in de ruimte hing.
Zeg trouwens niet meer ‘artificiële intelligentie’ maar ‘superintelligentie’. Trump vond ook de tijd om een decreet te ondertekenen om de nieuwe term officieel te maken. Verder werd ook in het bijzijn van de AI-leider een overheidschatbot voor burgers gelanceerd. Dat platform wordt mede ondersteund door Google Gemini en SpaceXAI’s Grok.
Morele verbinding tot zelfregulering
Wat staat er nu wel en niet in het volgens Trump historische akkoord? Er worden vier maatregelen voorgesteld. Ontwikkelaars van AI-systemen moeten interne controles invoeren om de capaciteiten en ‘alignment’ van modellen te bewaken en hiervoor een intern team aanduiden. Verder moeten er ook een externe, onafhankelijke auditor aangesteld worden die rapporteert aan een eveneens extern en onafhankelijk comité dat eventuele beveiligingsproblemen moet overzien.
Vooral de focus op de interne maatregelen valt op. Het akkoord is een verbintenis tot zelfregulering. Bedrijven zijn zelf verantwoordelijk om de vier lagen te implementeren. Het gaat hoogstens over een vrijblijvende verplichting die naar de woorden van Trump zelf ‘moreel bindend’ is. Dit staat ook letterlijk te lezen in het akkoord: “Het zou zinvol kunnen zijn om op termijn deze stappen in wetten of voorschriften vast te leggen”.
Vage maatregelen
De Amerikaanse overheid neemt zijn handen af. Er zijn weinig tot geen consequenties verbonden aan het wel of niet nakomen van die morele verplichtingen. Ook de validiteit van de externe audits zijn twijfelachtig. Zo lijken die enkel bevoegd om de controles te beoordelen en is het onduidelijk door wie ze worden aangesteld.
Als deze door de bedrijven zelf worden gekozen, kan je de vraag stellen hoe onafhankelijk ze werkelijk zijn. Verder geeft het akkoord ook geen definitie van wat een ‘frontier’ model is waarop de verplichtingen van toepassing zijn en wordt er slechts zeer summier gesproken over potentiële beveiligingsrisico’s, waarvoor evenmin concrete maatregelen worden voorgesteld. De wie, wat en hoe zijn dus grotendeels door de AI-bedrijven zelf te bepalen, lijkt het.
Oprechte inkeer?
We moesten van de Trump-regering ook geen strenge aanpak verwachten. De president noemt de doemtheorieën over AI-technologie die na recente beveiligingsincidenten de kop opsteken een ‘hoax’ die bedacht is door ‘linkse complotdenkers’. Trump is ook de eerste die slaat en schopt wanneer elders op de wereldbol regels ‘tegen’ Amerikaanse bedrijven worden voorgesteld. De president is van mening dat hij maar met zijn vingers moet knippen en de techleiders zullen luisteren.
Of die zin voor verantwoordelijkheid vanuit de techindustrie zo oprecht is, is ook maar de vraag. OpenAI en Anthropic zeggen wel dat ze oor hebben voor een oproep tot een pauze in AI-ontwikkeling, maar ze blijven wel aan de lopende band nieuwe modellen lanceren. Pas onder toenemende publieke druk besloot OpenAI om in te grijpen. Ieder bedrijf dat gisteren aan tafel zat, heeft er baat bij dat de AI-machine zonder al te veel vertragende regeltjes soepel blijft draaien.
Andere techleiders zoals Jensen Huang en Mark Zuckerberg zijn openlijk tegen regulering voor hun sector. Zuckerberg weidde er zelfs een manifest aan. Ook de beloftes van Palantir zijn hier eerder ongeloofwaardig. De AI-technologie van het bedrijf wordt onder meer gelinkt aan ICE en het Israëlische leger. En of je van Elon Musk, die de verantwoordelijkheidszin van een chagrijnige puber heeft, mag verwachten dat hij zijn grofgebekte chatbot Grok de mond snoert, durven we ook in twijfel te trekken.
Anthropic weer aan tafel
De aanwezigheid van Anthropic-CEO Dario Amodei is opmerkelijk. Het bedrijf is al enkele maanden non-grata in het Witte Huis na een ethisch meningsverschil met Defensie-minister Pete Hegseth. Anthropic mag voor het eerst sinds lang weer aan tafel in het Witte Huis, maar de ban blijft voorlopig van kracht.
Het meningsverschil ging over het feit dat Anthropic een uitdrukkelijk verbod wilde op het inzetten van AI voor massasurveillance en autonome wapens. Deze toepassingen worden niet genoemd als potentiële risico’s van AI-technologie in het akkoord, enkel ‘cyberveiligheid, biologische en chemische wapens’. Wat niet in een akkoord staat, zegt soms meer dan wat er wél instaat.
EU op de buik?
Wat de bijeenkomst in het Witte Huis ons moet leren, is dat de Amerikaanse overheid de Big Tech niet te veel in de weg zal staan. Dat past volledig in het beleid van Trump: winnen móet, en alles mag om dat te bereiken. We moeten er maar op vertrouwen dat de mooie beloftes oprecht zijn, en ook zullen nagekomen worden.
Maar ook de Europese Unie is zijn houding aan het veranderen. Wetgevingen zoals de GDPR en AI Act worden afgezwakt om AI-bedrijven meer bewegingsruimte te geven met de verwerking van Europese burgergegevens. Dat is niet naar de zin van privacystrijders.