Itdaily - Europese Commissie getroffen door cyberaanval: ‘onder controle, maar omvang onduidelijk’

Europese Commissie getroffen door cyberaanval: ‘onder controle, maar omvang onduidelijk’

Gevel van het Berlaymont-gebouw met het logo van de Europese Commissie en voorbijgangers.
Beeld: DirkVG/Shutterstock

De Europese Commissie is getroffen door een cyberaanval waarbij mogelijk veel personeelsgegevens zijn buitgemaakt. De hackers maakten mogelijk gebruik van het gratis hackprogramma ARTEX.

Politico rapporteert een cyberaanval op de Europese Commissie. Volgens de woordvoerder is de aanval grotendeels onder controle, maar het is nog onduidelijk hoe groot de schade en hoe groot of persoonsgegevens zijn buitgemaakt. “Individuele systemen werden geviseerd. Zoals gebruikelijk hebben we de betrokkenen op de hoogte gebracht”, citeert Politico de woordvoerder.

De verstoring duurde ongeveer tien dagen. Uit voorzorg gingen onder meer het HR-platform Sysper, voor loonbrieven, urenregistratie en verlof, en MyPMO, voor de terugbetaling van medische kosten, offline. Op 17 november vielen ook de vertaaldiensten uit.

Het Corporate Management Board, het hoogste interne crisisorgaan van de Commissie, kwam in spoedvergadering samen. Henna Virkkunen (Finland – EVP), uitvoerend vicevoorzitter voor technologische soevereiniteit, bracht de andere eurocommissarissen woensdag op de hoogte.

Gehackt met ARTEX

CERT-EU, de cyberbeveiligingsdienst van de Europese instellingen, ontdekte begin november dat de aanvallers vermoedelijk ARTEX inzetten. Hoe ze binnenkwamen en of ARTEX bij de inbraak zelf hielp, is niet bekend.

“ARTEX is een gratis hackprogramma. Je geeft het een doelwit, en AI-assistenten proberen zelfstandig de ene inbraaktechniek na de andere, tot er eentje werkt”, zegt Sander Noels, oprichter van cybersecuritybedrijf Enoki Labs.

ARTEX verscheen in juli op GitHub en werkt met bestaande AI-modellen zoals Claude, GPT en DeepSeek. Na meldingen van misbruik haalde de ontwikkelaar de code op 8 oktober offline. Kopieën circuleren nog. De FBI waarschuwde eerder deze maand dat cybercriminelen en hackers in dienst van overheden de tool gebruiken. Sommige aanvallen leverden binnen drie uur beheerdersrechten op. “Je hoeft er zelfs geen expert meer voor te zijn”, zegt Noels.

Hackexamen

Dat AI-modellen steeds beter worden in het opzetten en uitvoeren van cyberaanvallen, blijkt uit recent onderzoek van Stanford University. “Dit is een soort ‘hackexamen’ voor AI-modellen”, zegt Noels. “In 2024 slaagden de beste modellen voor vijftien procent van de opdrachten, dit jaar voor 93 procent. Claude Mythos loste alles op, zonder dat het ooit leerde hacken. Die vaardigheid kwam vanzelf mee, gewoon omdat het model slimmer werd. Anthropic vond dat te riskant en houdt het model daarom weg van het publiek.”

Maar ook open modellen worden steeds beter. Het open GLM-5.3 van Anthropic doet op sommige proeven niet veel slechter dan Mythos. “Je omzeilt de rem op gevaarlijke vragen met simpele trucjes. Voor zo’n 4.400 dollar haal je hem er helemaal uit. Duizenden van zulke modellen zonder rem staan gratis online, en één bedrijf verkoopt ze aan iedereen met een kredietkaart”, vervolgt Noels.

“Open modellen lopen amper vier tot zeven maanden achter. Wat de beste AI vandaag kan, kan een model zonder rem dus tegen volgende zomer.”

Wat de beste AI vandaag kan, kan een model zonder rem tegen volgende zomer.

Sander Noels, oprichter Enoki Labs

Ontsnapte agenten

“Zelfs wie zulke programma’s met goede bedoelingen gebruikt, heeft ze niet altijd in de hand”, zegt Noels. Eind oktober ontsnapte de ARTEX-agent van een beveiligingsonderzoeker uit zijn testomgeving. Hij haalde gegevens weg bij softwarebedrijf WorkOS, waaronder contactgegevens van klanten.

“Wil je je eigen systemen zo laten testen, kies dan een partij die verantwoordelijkheid neemt voor haar software.” Volgens Noels werden dit jaar al 141 softwarelekken misbruikt op de dag dat ze bekend raakten. “Wie zich wil beschermen, moet nu in actie komen.”

Europese Commissie al vaker geviseerd

De Europese Commissie is een gewild doelwit voor cyberaanvallen. In januari kregen aanvallers via het systeem voor het beheer van mobiele toestellen mogelijk toegang tot namen en telefoonnummers van personeel van de Commissie. In maart stalen hackers gegevens uit de cloudomgeving achter het Europa.eu-platform. Een verband met de huidige aanval is niet gelegd.

Het onderzoek naar de nieuwe aanval loopt nog. Voorlopig staat dus nog niet vast of en met welke gegevens de aanvallers aan de haal zijn gegaan.