België loopt voor op het Europees gemiddelde in AI-gebruik door bedrijven, maar die snelle groei vraagt om mensgerichte implementatie, opleiding en duidelijke regelgeving, stelt de Centrale Raad voor het Bedrijfsleven.
De Centrale Raad voor het Bedrijfsleven (CRB) deelt zijn advies voor de adoptie van AI in het bedrijfsleven. Die verloopt nochtans niet slecht, stelt het rapport: ongeveer 33 procent van de Belgische werknemers gebruikte in 2025 generatieve AI op het werk. Daarmee zit België ver boven het Europese gemiddelde van 21 procent. Toch is reden tot bezorgdheid: België zou niet klaar zijn voor de nakende deadline van de AI Act op 2 augustus.
Ethische en mensgerichte implementatie
De CRB waarschuwen dat de adoptie van AI niet zonder waarborgen mag gebeuren. Het mens-in-controle-principe moet steeds gerespecteerd worden, werknemers moeten beschermd worden tegen vooringenomenheid en discriminatie, en ze hebben recht op transparante informatie over welke gegevens gebruikt worden en met welk doel.
Er worden zorgen geuit over het gebruik van auteursrechtelijk beschermd materiaal en persoonsgegevens bij het trainen van AI-modellen zonder toestemming of compensatie. Dat ondermijnt niet alleen de rechten van makers, maar ook het vertrouwen van burgers en werknemers in digitale technologie. CRB pleit voor effectieve handhaving van de bestaande Europese regelgeving.
Het rapport stipt verder het belang van opleiding aan. AI verandert niet alleen individuele taken, maar kan de structuur van werk grondig hertekenen. Vorming en omscholing van werknemers zal essentieel zijn om deze transitie te begeleiden. De CRB kijkt daarbij vooral naar de overheid, die meer zou moeten inzetten in het opleiding van ambtenaren om administratie efficiënter te maken.
Inhaalbeweging voor telecom
AI vereist daarnaast ook een goede infrastructuur. De telecomsector vervult volgens de CRB eern cruciale rol in het AI-ecosysteem. Telecombedrijven zullen in de toekomst meer dan aanbieders van netwerkdiensten zijn, maar strategische partners worden.
De CRB wil daarmee vooral zeggen dat glasvezel en 5G ‘stand-alone’ de hoogste prioriteit moeten krijgen. België kende zowel voor glasvezel als 5G-uitrol een trage start. De grote telecomspelers van ons land hebben een tandje bijgestoken, maar de historische achterstand is niet op één dag weggewerkt.
Niet klaar voor AI Act
De grootste belemmering op verdere AI-investeringen ligt bij regelgeving, stelt CRB vast. Onduidelijkheid over toepassing van en toezicht op de Europese AI Act kan ervoor zorgen dat bedrijven op de pauzeknop duwen. Op 2 augustus gaat een nieuw pakket maatregelen van de AI Act in. Vanaf dan moeten bedrijven hun AI-systemen registreren en mensen informeren wanneer ze met AI communiceren.
Volgens CRB is België op dit moment niet klaar om de AI Act correct te implementeren. Zo is er bijvoorbeeld nog geen nationale toezichthouder aangeduid, en is er nog te veel onduidelijkheid over hoe deelstaten de bevoegdheden zullen verdelen. De Belgische overheden moeten dringend tot een duidelijk en coherent regelgevend kader komen, luit de oproep.
Boven het Europese gemiddelde (of eronder?)
Ondanks de bezorgdheden is het rapport positief over de AI-adoptie door Belgische bedrijven. Ongeveer een derde van de Belgische werknemers en bedrijven (34,5%) gebruikt vandaag een vorm van AI-technologie. Daarmee scoort België ver boven het Europese gemiddelde.
Opvallend is dat ServiceNow in zijn rapport een volledig andere analyse maakt. Volgens het IT-bedrijf doet België het op vlak van AI-maturiteit het net minder goed dan de meeste Europese landen. Met een score van 51 op 100 haalt België een nipte voldoende. Data, governance en veroudere systemen zijn de grootste knelpunten.
“Belgische bedrijven behoren tot de meest ambitieuze in Europa als het op AI-investeringen aankomt. Ze zijn duidelijk gemotiveerd. Wat ontbreekt, is de vertaling naar de dagelijkse praktijk: hoe zorg je dat AI overal in het bedrijf ook echt werkt?”, vat Steven Moerman, Country Manager Belgium bij ServiceNow, het onderzoek samen.