PFAS-bedrijven wereldwijd voeren hun productie op ondanks verbodsplannen. Ze worden gedreven door de vraag vanuit AI, chipfabricage en datacenters.
De Zweedse actiegroep ChemSec publiceert een nieuwe ranglijst van de tien grootste PFAS-producenten ter wereld, opgemerkt door VRT nws. Eén Belgische naam duikt op: Syensqo. Het bedrijf zet in op fluorpolymeren, precies de materiaalfamilie waar chipfabrieken, batterijen en datacenters op draaien. Hoewel deze zogenoemde ‘forever chemicals’ nefast zijn voor het milieu, lijkt de AI-boom een aanleiding te zijn om de productie op te drijven.
Erfenis van Solvay
Syensqo is nieuw op de lijst, om de eenvoudige reden dat het drie jaar geleden nog niet bestond. Bij de afsplitsing van moederbedrijf Solvay eind 2023 nam het een deel van de meest problematische producten mee, PFAS incluis, samen met lopende juridische dossiers waaronder een schikking van bijna 400 miljoen dollar met de Amerikaanse staat New Jersey.
Volgens ChemSec is het relatief kleine bedrijf sterk afhankelijk van zijn PFAS-productie: fluorpolymeren zijn goed voor meer dan een derde van de activiteiten. Dat maakt Syensqo kwetsbaarder voor een Europees PFAS-verbod dan de chemiereuzen verderop in de lijst, die hun omzet over veel bredere portfolio’s spreiden.
Eindproduct PFAS
Syensqo heeft fluorsurfactanten geschrapt uit de productiefase van zijn fluorpolymeren, net zoals het Franse Arkema deed. ChemSec noemt het wegwerken van die hulpstoffen een goede zaak, maar wijst erop dat het niet volstaat zolang het eindproduct zelf PFAS is.
De groeirichting is duidelijk. Battery-grade fluorpolymeren vormen een parallel groeispoor waarin zowel Arkema als Syensqo de bestaande productie uitbreiden én nieuwe fabrieken bouwen. Denk aan PVDF-bindmiddelen en separatorcoatings voor lithium-ionbatterijen.
AI en datacenters
ChemSec stelt vast dat PFAS-producenten wereldwijd hun investeringen expliciet kaderen rond de AI-revolutie en chipfabricage. De CEO van het Amerikaanse Solstice sprak in juni tegenover investeerders van een “generational opportunity” dankzij de sterke AI-vraag, en het Japanse Daikin wil zijn fluorpolymercapaciteit meer dan verdrievoudigen om de snelgroeiende halfgeleidermarkt te bedienen, met een nieuwe fabriek die volgend jaar opstart.
De technische logica erachter: fluorpolymeren zijn chemisch inert en hittebestendig, waardoor ze in wafer-etsprocessen, leidingwerk, afdichtingen, kabelisolatie en koelvloeistoffen moeilijk te vervangen zijn. Elke extra fab en elke extra datacenterhal vertaalt zich dus vrij rechtstreeks in extra vraag naar PFAS.
Duurzaamheid?
ChemSec stelt dat het merendeel van de top tien de capaciteit opvoert, ondanks massale rechtszaken en aangekondigde verbodsplannen. De organisatie wijst erop dat de marktvraag die uitbreiding aandrijft.
Voor de IT-sector legt dat een blinde vlek bloot. Duurzaamheidsdiscussies over datacenters gaan vrijwel altijd over stroomverbruik en waterkoeling, zelden over de materiaalketen erachter. Met een Belgische speler in de wereldtop is dat debat ook een binnenlandse kwestie geworden.