Amerikaanse datacenters verbruikten in 2023 drie keer zoveel water in vergelijking met 2014, blijkt uit recent onderzoek. De stijgende vraag naar rekenkracht en koeling, vooral door AI, zorgt voor druk op de drinkwatervoorziening, terwijl federale regelgeving grotendeels ontbreekt.
Het directe waterverbruik van Amerikaanse datacenters is in negen jaar tijd verdrievoudigd, nog voor de grote AI-golf volledig losbrak. Datacenters in Amerika verbruikten in 2023 17 gallon water, ofwel 64 miljard liter. Dat is een verdrievoudiging in vergelijking met 2014, dat blijkt uit een schatting van de US Congressional Research Service (CRS), gerapporteerd door The Register. Opvallend is dat de toename gemeten werd nog voor de grote AI-golf.
Twee procent van het land
Amerikaanse datacenters gebruikten in 2023 rechtstreeks ongeveer 17 miljard gallon water, ofwel ruwweg 64 miljard liter. In 2014 was dat nog 5,6 miljard gallon, zo’n 21 miljard liter. Een verdrievoudiging in negen jaar, en dat nog vóór de zwaarste AI-trainingsclusters in gebruik gingen.
Lokaal ziet het beeld er anders uit. Het Internationaal Energieagentschap rekende uit dat een Amerikaans datacenter van 100 megawatt per dag ongeveer even veel water rechtstreeks kan verbruiken als 2.600 huishoudens. Tel daar het water bij dat de stroomcentrales achter dat datacenter verbruiken, en je komt aan het equivalent van 6.500 huishoudens. Voor een gemeente met een eigen waterproductie is dat geen detail.
Drinkwater
Amerikaanse datacenters halen volgens Bluefield Research maar liefst 97 procent van hun water rechtstreeks bij drinkwatermaatschappijen. Water uit het gereguleerde drinkwaternet voldoet aan de strenge normen van de Safe Drinking Water Act en veroorzaakt minder snel problemen zoals corrosie, verkalking of bacteriegroei in de installaties. Zelf pompen uit rivieren of grondwaterlagen vergt daarentegen extra infrastructuur, vergunningen en een waterzuivering.
Datacenters kiezen dus meestal voor de snelste en eenvoudigste oplossing door aan te sluiten op het bestaande drinkwaternet. Dit zorgt echter voor druk op lokale waterreserves, vooral in regio’s waar de watervoorziening al onder druk staat of waar gemeenten zelf voor hun waterproductie instaan.
Federale regering blijft beperkt
Opvallend is dat er in de Verenigde Staten nauwelijks federale regels zijn over het waterverbruik van datacenters. De verdeling van water binnen een staat is sinds 1958 een bevoegdheid van de afzonderlijke staten. Slechts twintig staten hadden begin 2024 richtlijnen voor industrieel waterhergebruik. De federale Environmental Protection Agency (EPA) lanceerde in april 2026 wel een actieplan om regelgevende hindernissen weg te nemen, maar legt geen verplichtingen op.
Federaal bestaan er enkel regels rond lozingen en bouwwerken, niet over het eigenlijke verbruik. De EPA benadrukt dat staten hun eigen watersituatie het best kennen en dus ook zelf het beleid moeten bepalen. Dat leidt tot een lappendeken aan maatregelen, zonder centraal overzicht.
Gebrek aan transparantie
Een van de opvallendste vaststellingen van het rapport is het gebrek aan een systematische inventarisatie van het waterverbruik van datacenters. De US Geological Survey publiceert sinds 1995 geen aparte cijfers meer en water uit het drinkwaternet wordt meegerekend in de totale leveringszone, wat individuele datacenters onzichtbaar maakt. Ook de prijzen die datacenters betalen voor water zijn vaak geheim door contractuele afspraken met gemeenten.
In 2023 wees een studie van de universiteit van Californië al op de impact van AI op waterverbruik in datacenters. Amazon verbruikt naar eigen zeggen zeven keer minder water dan het sectorgemiddelde. Naast waterverbruik is CO2-uitstoot een belangrijk klimaatprobleem bij datacenters. Zo zag Microsoft recent de CO2-uitstoot opnieuw fors stijgen. Alternatieven bieden zich steeds meer aan. Zo promootte HPE recent nog luchtkoeling boven waterkoeling, en onderzoekt Schneider Electric de mogelijkheden van zeekoeling.