Microsoft wil de populariteit van Windows 11 opkrikken door de grootste pijnpunten weg te werken. Het project krijgt stilaan vorm: kan ‘Windows K2’ de meubelen redden?
Windows 11 zal niet de geschiedenisboeken ingaan als de populairste Windows-versie. Klachten over het besturingssysteem zijn legio. Mindere prestaties, instabiele updates en het voortdurend opdringen van Copilot, Edge, Bing en OneDrive door Microsoft, zijn maar enkele frustraties die onder Windows 11-gebruikers heersen. De kritiek lijkt dit jaar eindelijk te zijn toegekomen in Redmond.
In maart beloofde Pavan Davuluri al zwart-op-wit dat verbeteringen voor Windows 11 op komst zijn, en stilaan worden de eerste veranderingen ook uitgerold. Het project heeft intern bij Microsoft zelfs de naam ‘Windows K2’gekregen. De reanimatie van Windows 11 is gebouwd op vier pijlers: prestaties, stabiliteit, gebruiksgemak en een grotere rol voor Insiders.
Trage adoptie
Al sinds de lancering van Windows 11 vijf jaar geleden moet Microsoft alle truken van de foor bovenhalen om gebruikers van Windows 10 te krijgen. Windows 10 bleef lange tijd de populairdere versie: pas vorige zomer wist Windows 11 eindelijk de leiding te nemen. Sinds de geforceerde stopzetting van Windows 10 zijn de verhoudingen definitief gewijzigd. Vandaag zit ongeveer twee op drie Windows-gebruikers op Windows 11, wat ook betekent dat een derde zweert bij Windows 10 of ouder.
Microsoft mag de hand in eigen boezem steken voor de trage start van Windows 11. De door Microsoft opgelegde systeemvereisten, waar het niet van wil afwijken, sluiten miljoenen pc’s uit van een upgrade. Het ESU-programma dat sinds 14 oktober loopt, biedt loyale Windows 10-gebruikers de mogelijkheid om de levensduur van hun computer te verlengen.
Toch kunnen we niet anders dan stellen dat Windows 11 er niet in geslaagd is wie wel kan upgraden, massaal te overtuigen. Zeker de eerste versies voelden als een onafgewerkt en rommelig besturingssysteem. Windows 11 mag dan niet de slechtste editie ooit zijn – volgens verschillende lijstjes strijden Windows 8, Windows Vista en de ‘milleniumrelease’ van Windows 2000 om deze bedenkelijke eer – maar je zal niet snel iemand de loftrompet horen afsteken.
Windows 11 is er niet in geslaagd wie wel kan upgraden, massaal te overtuigen.
Betere prestaties
Een vaak terugkerende klacht over Windows 11 is dat het besturingssysteem niet snel is. Op benchmarktests doet Windows 11 het niet beter dan Windows 10, als toestellen met gelijkaardige hardware naast elkaar worden gelegd. Windows 11 springt veel gulziger om met RAM-geheugen, wat apparaten met beperkt geheugen geen goed doet. Naast betere prestaties over de gehele lijn wil Microsoft ook specifieke applicaties aanpakken, zoals Verkenner en het Start-menu.
Daar moet onder meer een nieuwe interface voor zorgen. Microsoft plant het WinUI 3-framework verder door te trekken doorheen Windows 11. WinUI 3 moet niet alleen voor een strakkere visuele look zorgen, maar ook applicaties vlotter doen draaien.
Taakbalk en Start-menu
Twee systeemelementen staan symbool voor de onvrede over Windows 11: de Taakbalk en het Startmenu. De taakbalk was aanvankelijk volledig onthoofd in Windows 11. De sleepfunctie werd inmiddels hersteld, maar gebruikers missen de mogelijkheid om de taakbalk eender waar op je scherm te zetten. Die functie zou binnenkort terugkomen in Windows.
Met het Start-menu zijn de problemen zo mogelijk nog groter. Gebruikers storen zich aan irrelevante suggesties onder de aanbevolen apps, of zelfs reclame die zijn weg naar het startmenu vindt. Microsoft zou overwegen om advertenties uit het startmenu te halen, alsook andere storende zaken aanpakken, zoals de opdringerigheid van MSN in de Widgets. Bing willen we ook graag zien verdwijnen uit de zoekbalk, al kan je dit op zijn minst zelf doen.
Minder Copilot
Over ‘irritant’ en ‘opdringerig’ gesproken: ook Copilot zal de dans niet ontspringen. De AI-assistent van Microsoft duikt te pas en vooral te onpas op in Windows-applicaties om zijn hulp aan te bieden. Applicaties die totaal geen nood hebben aan AI-functionaliteit, kregen toch Copilot-integraties. Microsoft hoopte zo de gebruikscijfers van Copilot op te krikken, maar bij het oudere Windows-publiek roept het eerder nare herinneringen aan Clippy op.
Het besef lijkt te zijn doorgedrongen bij Microsoft dat Copilot ongevraagd opdringen eerder averechts werkt. Microsoft zal bewuster nadenken waar het Copilot toevoegt, en ‘onnodige’ integraties in Paint, Kladblok, Foto’s en Widgets laten verdwijnen. Op beheerde pc’s wordt het zelfs mogelijk Copilot te verwijderen. Hoewel we nog niet volledig af zijn van Copilot in Windows, zal je als gebruiker meer zeggenschap krijgen in wanneer de AI-assistent in actie schiet.
Flexibele updates
Je pc regelmatig updaten is een goede gewoonte, maar Windows-updates lijken altijd op een slecht moment te komen. Zelfs wie niet voor automatische updates opteert, wordt vroeg of laat tot een herstart gedwongen. Microsoft wil de gebruiker weer meer controle geven over wanneer zijn apparaat aan een update toe is. Je zal updates zelfs voor onbepaalde duur kunnen uitstellen.
Ook het installatieproces van updates moet vlotter verlopen. Bij het instellen van een nieuwe pc zal je niet meer verplicht zijn om eerst alle updates te installeren om je toestel te mogen gebruiken: een proces waar je vaak een half uur of meer mee kwijt bent. We willen hier wel benadrukken dat het vanuit beveiligingsperspectief niet aan te raden is om updates constant op de lange baan te schuiven.
Meer zeggenschap voor Insiders
Dat lost het grootste probleem nog niet op: instabiele en crashende updates zijn een maandelijkse traditie voor Windows 11. Microsoft krijgt het verwijt dat snelheid primeert boven kwaliteit bij het uitrollen van nieuwe functie- en beveiligingsupdates. Kwaliteit moet weer op de eerste plaats komen en daarvoor kijkt Microsoft naar zijn Windows Insiders-community.
Als Windows Insider krijg je de mogelijkheid updates te testen voor ze breed worden uitgerold. Insiders kunnen meespeuren naar bugs of feedback geven op de meerwaarde van nieuwe functies. De loyale gemeenschap voelde zich de laatste tijd echter steeds meer gepasseerd door Microsoft: feedback werd niet gehoord of functies uitgerold zonder ze eerst te laten testen. Microsoft wil het Insider-kanaal vereenvoudigen, maar belooft ook weer actiever te zullen luisteren naar wat Insiders wensen.
Het is nog niet te laat
De beloftes van Microsoft klinken mooi op papier. Windows 11 heeft sinds de eerste, onafgewerkte release vijf jaar geleden stappen in de juiste richting gezet, maar er zijn nog te veel frustraties. Nu het gratis ESU-programma voor Windows 10 in oktober afloopt, zal weer een grote stroom nieuwe gebruikers de overstap maken. Het is aan Microsoft om te bewijzen dat het bereid is te luisteren naar wat Windows-gebruikers écht willen.