Heel wat Belgische en Nederlandse bedrijven zijn niet voorbereid op onverwachts bezoek van een AI-agent op hun website. Moeten we de agent binnenlaten, en hoe?
Meer dan één op de vier Belgische bedrijven is onzichtbaar voor een AI-agent, dat blijkt uit de Agentic Readiness Index 2026 van het Gentse technologiebedrijf In The Pocket, onder meer bekend van de co-ontwikkeling van Itsme en Bancontact Pay. Amper twee op de 245 geteste organisaties is volledig ‘AI-agent-proof’. En meer dan één op vier is voor een AI-agent helemaal onzichtbaar.
AI-agent als nieuwe klant
“Met de lancering van Muse en Astra zien we hoe twee van ‘s werelds grootste techspelers de massamarkt klaarstomen voor een autonoom handelende agent. Dat bevestigt wat onze Index al meet: de verschuiving van een chatbot naar een autonome, handelende agent versnelt aan een tempo dat de meeste Belgische en Nederlandse bedrijven en (overheids)organisaties vandaag niet kunnen bijbenen”, aldus Hannes Van de Velde, COO bij In The Pocket.
De consument zal in de toekomst steeds vaker niet zelf handelen. Het zijn AI-agenten die in naam van de consument taken uitvoert. Stel: je vraagt straks aan een AI-agent om je energiecontract te vergelijken en meteen over te stappen. De agent gaat op pad, klopt aan bij een reeks Belgische bedrijven en botst in meer dan een kwart van de gevallen op een dichte deur. Van de 245 geteste organisaties laten er precies twee een agent een taak volledig afronden.
Wel vindbaar, niet uitvoerbaar
In The Pocket liet AI-agenten los op 245 grote bedrijven en publieke dienstverleners in België en Nederland, verspreid over retail, financiën, verzekeringen, telecom, energie, hr, gezondheidszorg, openbaar vervoer en overheid. Elke agent kreeg realistische consumententaken: een tarief vergelijken, een afspraak boeken, een aankoop afronden of van leverancier wisselen. De scoring gebeurt op drie niveaus: vindbaarheid, leesbaarheid en uitvoerbaarheid.
Op dat trapje ontstaat een scherp watervaleffect. 69 procent van de organisaties is vindbaar voor een agent, 60 procent is ook leesbaar, maar amper zeven procent laat de agent de taak effectief afronden. Gevonden worden is dus niet het probleem. Iets laten doen wel.
Drie niveaus
The Agentic Readiness Index van In The Pocket verdeelt de organisaties in drie profielen. Invisibles bestaan simpelweg niet voor een agent. Informers zijn zichtbaar en leesbaar, maar bieden geen pad naar actie: brochureware voor een bezoeker die net wil handelen. En dan zijn er de Actors, waar de agent een taak wél tot het einde brengt. Die groep telt vandaag twee namen op 245.
De lat ligt dus hoog. Voorbij de eerste hype hebben de grote platformen de richting uitgezet: OpenAI liet ChatGPT vorig jaar al producten vergelijken en bundelen tot een persoonlijke koopgids, na eerder een agent die zelfstandig taken uitvoert. Meta zette begin deze maand Muse in de markt (voorlopig nog niet in Europa), een assistent die mails verstuurt, formulieren invult en betaalt namens de gebruiker.
McKinsey plakt op die agentische commerce een marktomvang van 3.000 tot 5.000 miljard dollar tegen 2030. Gartner voorspelt dan weer dat tegen 2028 negen op de tien B2B-aankopen via een AI-agent zal verlopen, en dat tegen 2029 agentische AI zelfstandig acht op de tien gangbare klantendienstvragen zal oplossen, zonder tussenkomst van de mens.
Onbedoeld onzichtbaar
Interessanter dan de scores zelf is de oorzaak erachter. In 55 procent van de gevallen is de blokkade puur technisch. Een site die volledig via JavaScript wordt opgebouwd, krijgt een agent niet gelezen: hetzelfde euvel dat zoekmachinecrawlers al twintig jaar parten speelt, nu met een hogere inzet.
In 43 procent gaat het om een bewuste keuze, met een login, een identiteitscontrole of een firewall als drempel. Die verhouding is het echte nieuws. Het gros van de organisaties die niet klaar zijn, koos daar dus niet voor. Het heeft te maken met technische achterstand, en dat valt in te halen.
Niet elke dichte deur is een fout
Daar hoort meteen een kanttekening bij. Uitvoerbaarheid is geen neutrale score. Gartner adviseerde bedrijven eind vorig jaar nog om agentic browsers voorlopig te blokkeren, wegens indirecte prompt injection, phishing en autonoom geplaatste bestellingen. Wie een verzekering verkoopt of een energiecontract omzet, heeft goede redenen om een mens in de lus te houden. En de vraag wie beslist wat een agent precies mag met klantdata, blijft in de meeste organisaties onbeantwoord.
Een lage score op uitvoerbaarheid is dus niet per definitie een tekortkoming. Maar wie ze niet bewust heeft gekozen, heeft ze ook nooit verdedigd. Dat onderscheid, tussen een gesloten deur en een deur waarvan niemand wist dat ze op slot zat, is precies wat de index blootlegt.
De komst van AI-agenten wordt volgens Van de Velde een even cruciaal kantelmoment als de komst van het internet. Wie zich daar nu niet op voorbereidt, laat volgens hem niet alleen omzet liggen, maar sluit ook een deel van zijn publiek buiten.