Itdaily - Geen echte soevereiniteit zonder onafhankelijk netwerk

Geen echte soevereiniteit zonder onafhankelijk netwerk

Blauwe glasvezelkabels en witte ethernetkabels aangesloten op een netwerkswitch in een serverrek.
Beeld: asharkyu/Shutterstock

Waar staan je data, hoe reizen ze tussen datacenters, en kijkt er iemand mee? Om te garanderen dat dat niet het geval is, volstaat het niet om alleen naar datasoevereiniteit te kijken. Ook de onafhankelijke controle over het netwerk is essentieel.

Soevereiniteit en digitale weerbaarheid leven vandaag sterk bij de CIO’s van grote ondernemingen en overheidsinstellingen, merkt Hans Witdouck, CEO van Eurofiber België. De kwestie vertrekt doorgaans vanuit de data: waar staan ze, hoe zijn ze beveiligd, en wie kan erbij?

Het antwoord is in vele gevallen de publieke cloud. Dat is historisch zo gegroeid, ziet Witdouck: “Tien à vijftien jaar geleden, toen de digitale transformatieprojecten op gang kwamen, verhuisden steeds meer data naar de publieke cloud. Ook ziekenhuizen bekeken toen al of ze er gegevens van patiënten konden onderbrengen.”

Niemand maakte zich echt zorgen over de soevereiniteit van de gegevens in de cloud.

Hans Witdouck, CEO Eurofiber België

Het was op een bepaalde manier een eenvoudigere, of misschien naïevere tijd. “Er was toen geen Trump en geen Cloud Act vanuit Amerika”, illustreert Witdouck. “Niemand maakte zich echt zorgen over de soevereiniteit van de gegevens in de cloud.”

Van cloud naar dataflows

Vandaag stellen klanten zich die vragen wel. Het besef over wat soevereiniteit precies betekent, groeit. Gegevens staan immers zelden op één plaats. Organisaties hebben een hybride infrastructuur, en data verplaatsen zich. Wie de veiligheid van data in acht wil nemen, kan niet om die verplaatsingen heen.

Witdouck noemt het een dataflowvraagstuk. Eurofiber heeft daar al langere tijd een antwoord voor in de vorm van Secure Cloud Connect. Dat is een beveiligde verbinding naar de publieke cloud met gegarandeerde bandbreedte en latency. Klanten vragen nu een architectuur waarin ze data even makkelijk naar een private cloud omleiden, in een omgeving die ze zelf controleren.

Gedeelde routers en switches

Ook voor dat netwerk zoeken organisaties in België volledige controle. Een privaat netwerk van een klassieke operator wordt volgens Witdouck nog steeds opgebouwd via het publieke netwerk. “Het passeert dus via de routers en de switches die ook voor het publieke netwerk gebruikt worden. De vraag is natuurlijk hoe soeverein dat is.”

Glasvezelkabels: een rode kabel met gekleurde buisjes en een gele met losse glasvezels.
Niet alleen het glasvezelnetwerk moet soeverein zijn, ook de switches en routers die alles aan elkaar koppelen kunnen zwakke punten zijn.

Een aantal jaar geleden haalde Eurofiber in de marge van de controverse rond Chinese bedrijven in Europa alle Huawei-apparatuur uit zijn netwerk. “Iedereen keek met argusogen naar Huawei”, zegt hij. Met de toenemende spanning tussen de VS en Europa wordt nu ook Cisco volgens hem met een andere blik bekeken. “Apparatuur van het Amerikaanse bedrijf staat in een groot deel van de netwerken. In hoeverre kunnen die partijen aan de data snuffelen? En doen ze dat ook?”

Volledig losgekoppeld

Een eigen glasvezelconnectie waar geen andere klanten op zitten, bood Eurofiber al langer aan. In het kader van soevereiniteit gaat Eurofiber nog een stap verder, met een netwerk dat volledig losgekoppeld is van het publieke netwerk. Eurofiber levert dan niet alleen dark fiber voor die ene klant, ook de apparatuur is exclusief.

“Het gaat om routers en versterkers die enkel door die specifieke klant gebruikt worden”, verduidelijkt Witdouck. De glasvezelconnectie is dan privaat, alsook de connecterende apparatuur. Dat is voor de klant nog steeds veel efficiënter dan zelf een netwerk bouwen, aangezien Eurofiber de kabels al heeft getrokken, en al plaats heeft voor routers en switches.

Zolang de klant zijn netwerk zelf niet aan het internet koppelt, is het helemaal afgesloten: “Het is echt een losgekoppeld netwerk, en pas dan kan je spreken over volledige soevereiniteit.”

Het is echt een losgekoppeld netwerk, en pas dan kan je spreken over volledige soevereiniteit.

Hans Witdouck, CEO Eurofiber België

Klanten willen in zo’n netwerk vaak geen apparatuur van Amerikaanse of Chinese leveranciers. Dat zou het opzet ervan immers een beetje ondergraven. Eurofiber kiest zijn partners flexibel, en de meeste van die netwerken draaien nu op apparatuur van Nokia.

“Zo heb je op zijn minst de apparatuur en de architectuur van een Europese speler”, zegt Witdouck. Nokia maakt veel van zijn chips zelf. Dat er tot op het niveau van de chipsets geen onderdelen van elders in zitten, is met de huidige toeleveringsketen wel vrijwel onmogelijk.

Ook Eurofiber zelf ontpopt zich meer en meer tot echt Europese speler. Zo nam het in Frankrijk, Duitsland en Luxemburg verschillende lokale specialisten over om zijn voetafdruk te vergroten.

Ook de mensen

Om voor bepaalde klanten te mogen werken, heeft Eurofiber een veiligheidsmachtiging nodig, en het personeel dat aan die netwerken werkt, is gemachtigd. Tot voor kort volstond het dat de organisatie zelf, haar bestuur en haar CEO gescreend werden. “Nu moeten ook de buitenlandse bestuurders gecheckt worden”, zegt Witdouck. “Het is niet alleen je technologiestack die soeverein moet zijn. Ook de mensen die hem beheren, worden een te controleren laag.”

Het is niet alleen je technologiestack die soeverein moet zijn. Ook de mensen die hem beheren, worden een te controleren laag.

Hans Witdouck, CEO Eurofiber België

Sommige klanten, zeker veiligheidsdiensten, kopen de apparatuur, krijgen het ontwerp van Eurofiber en beheren het netwerk volledig zelf. Andere laten Eurofiber het beheer van A tot Z doen, en daartussen bestaan hybride vormen met afspraken over bijvoorbeeld wie defecte kaarten vervangt of een vezelbreuk herstelt.

Er zijn zelfs klanten die niet willen dat één persoon in de organisatie het volledige netwerk kent. Het werk wordt dan in delen opgesplitst, zodat niemand zicht heeft op het hele project.

Wie heeft zoveel soevereiniteit nodig?

Eurofiber biedt soevereine netwerken al langer aan maar volgens Witdouck groeit de vraag door de geopolitieke context. De vraag is op dit moment vooral afkomstig van ziekenhuizen en van alles wat met veiligheidsdiensten te maken heeft.

Van een deel van de kritieke infrastructuur verwacht Witdouck hetzelfde. Denk maar aan connectiviteit voor de transformatorstations van het elektriciteitsnet. Ook bij geautomatiseerde koelopslag, waar een grote voedselvoorraad van afhangt, verwacht hij losgekoppelde systemen, al geeft Witdouck aan dat problemen zoals die met de recente hacks geen compleet soeverein netwerk vereisen om voorkomen te worden.

Encryptie als extra laag

Zo’n netwerk is immers niet voor iedere organisatie weggelegd. Apparatuur voor één klant is duur, beseft ook de CEO. Voor een retailketen denkt Witdouck bijvoorbeeld eerder aan een gelaagd model.

Ook encryptie is een deel van de oplossing. “Als iemand toch aan die vezel geraakt en er met apparatuur begint af te tappen, ben je nog niet veilig”, zegt hij. “Je bent al veel veiliger dan de rest, maar dan nog heb je een extra laag nodig om zeker te zijn dat niemand je gegevens steelt.” Eurofiber werkt al enkele jaren aan kwantumsleuteldistributie (QKD) en demonstreerde de techniek in een van zijn Nederlandse datacenters. Mainstream en goedkoop is ze nog niet.

Maatwerk

Hoe soeverein een netwerk moet zijn, en hoeveel controle je als organisatie zelf wil behouden, hangt af van je activiteiten, architectuur en de data die over het netwerk passeren. Een bakker met drie vestigingen moet zijn ovens van het internet afschermen, maar heeft daarvoor geen nood aan een eigen versleuteld glasvezelnetwerk.

Omgekeerd kunnen nationale inlichtingendiensten net wel verantwoorden dat ze voor een totaaloplossing met eigen netwerk, apparatuur en kwantumversleuteling gaan. Voor beide extremen en alles daartussen bestaan er vandaag oplossingen.