Core i3, i7 of toch AMD Ryzen in je laptop: waar je op moet letten

Intel voorziet vandaag tientallen verschillende processors voor laptops, allemaal met verschillende eigenschappen, snelheden en zelfs fabricagemethodes. Terzelfdertijd maakt AMD een grote comeback. De juiste cpu kiezen is al een tijdje veel meer dan Core i3, i5 of i7 tegenover elkaar zetten. In deze gids ontdek je waarom Core i5 soms beter is dan Core i3, waarom processors met bijna dezelfde naam toch totaal verschillend zijn, en waar AMD staat tegenover Intel.

Het processorlandschap is vandaag complexer dan ooit. Enerzijds heeft Intel logica in zijn naamgeving overboord gegooid, waardoor het lastig is om in één oogopslag te zien wat voor stuk hardware er precies onder de motorkap van een laptop zit. Anderzijds heeft AMD de laatste jaren een spectaculaire comeback gemaakt, waardoor het niet eenvoudig is om een keuze te maken tussen Intel of AMD. In deze gids proberen we de voornaamste kenmerken van de modernste processors op een rijtje te zetten, zodat je een basis hebt die je kan gebruiken om beslissingen te nemen. We focussen ons voor de overzichtelijkheid op laptopchips.

Kleiner is beter

In de mobiele wereld is efficiëntie essentieel. Hoe nauwkeuriger het productieproces dat gebruikt wordt om een chip te maken, hoe kleiner de transistors. Kleinere transistors zorgen voor betere prestaties aan een lager stroomverbruik, en zo minder hittegeneratie in een chassis en een lager batterijverbruik.

Lees ook: Wat je moet weten over processors en nanometers

Om een cpu te beoordelen moet je dus enerzijds weten welk bakproces aan de basis ligt, anderzijds zijn de basisspecificaties zoals het aantal kernen en multithreading van belang.

Intel

Intel is nog steeds marktleider in x86-processorland. Hoewel AMD zich in de schijnwerpers werkt en marktaandeel wint, is de overmacht van team blauw enorm. Ondanks de hernieuwde concurrentie en problemen met het 10 nm-productieproces zet het bedrijf nog steeds monsterwinsten neer.

Desktop- en laptopcomponenten van Intel leven onder het Core-label. De recentste generatie van Core-chips is de tiende. Of een chip van de tiende generatie is, lees je in het duizendtal van het typenummer. Denk bijvoorbeeld aan Intel Core i7-1065G7 of Intel Core i5-10210U. In die logica is de Core i7-8665U dus een processor van de achtste generatie.

Niet zo lang geleden kon je aan de generatie van een processor afleiden welke architectuur en welk productieproces er gebruikt werd. Een Core i5-6260U is bijvoorbeeld een chip van de zesde generatie, waarvan je meteen met zekerheid kunt zeggen dat Intel het ding gebakken heeft op een 14 nm-productieband. De architectuur in kwestie is Skylake.

In opvolgende generaties heeft Intel het een stuk moeilijker gemaakt door verschillende architecturen in één generatie te combineren en de tiende generatie is de meest complexe van allemaal.

Allegaartje

Intels tiende generatie chips (dus alle exemplaren met ‘10’ in het typenummer) dekt twee totaal verschillende chipfamilies. Eerst en vooral is er Comet Lake. Comet Lake-chips worden gebakken op Intels intussen ver doorontwikkelde 14 nm-procedé. Naast Comet Lake vinden we Ice Lake. Ice Lake-chips vertegenwoordigen het modernste dat Intel vandaag te bieden heeft: chips gebouwd voor en gebakken op het eigen 10 nm-proces.

Lees ook: Hoe Intel je opzettelijk misleidt met nieuwe 10e generatiechips

Zoals eerder besproken is er een groot verschil tussen 10 nm en 14 nm: hoe goed de laatste Comet Lake-chips ook zijn, ze kunnen fysiek niet dezelfde voordelen bieden als hun 10 nm-broertjes. Wil je Intels modernste chip en de spectaculaire laptopautonomie die daarmee gepaard gaat, dan heb je een Ice Lake-chip nodig.

U, G en Y

Gelukkig kan je vrij snel ontdekken welk vlees je in de kuip hebt. De letter in het cpu-type is de sleutel. Zie je een ‘U’ in de naam, dan heb je te maken met een 14 nm Comet Lake-processor. Staat daar in de plaats een ‘G’, dan weet je dat het om Ice Lake gaat. Let op: ‘U’ in alle andere generaties betekent gewoon dat het om een ‘low power’-component met een TDP van 15 watt gaat. Lees: een zuinige chip voor ultrabooks. De ‘U’-chips van de tiende generatie voldoen ook aan die beschrijving, maar doen onder voor hun ‘G’-evenknieën.

Een voorbeeld illustreert. De Intel Core i7-10710U is een 14 nm Comet Lake-chip, de Core i7-1060G7 is een 10 nm Ice Lake-cpu. Nu zitten er ook nog ‘Y’-chips in het gamma. Ook dat zijn 14 nm-chips. Het zijn de spirituele opvolgers van Core m. De cpu’s draaien op nog een andere architectuur (Amber Lake) en zijn gemaakt om zoveel mogelijk pk’s aan een erg laag verbruik te leveren. Ze zijn gemaakt voor toestellen waar vorm boven functie primeert, maar de prestaties toch nog zo goed als mogelijk moeten zijn. Geen enkele Y-chip is een prestatiemonster. Zeker in de tiende generatie blijf je er best van weg, aangezien zuinigheid net een troef is van 10 nm en Intel deze chips nog op een ouder proces bakt.

Kernen per Core-familie

Mobiel deelt Intel zijn tiende generatie van chips op in drie categorieën: Core i3, Core i5 en Core i7. Alle Core i3-chips hebben twee rekenkernen met multithreading (dus vier threads) aan boord. Het zijn de instapchips. Core i5 bestaat uit quadcorechips met multithreading, net als Core i7. Het verschil? Eén Core i7-chips heeft zes kernen en twaalf threads als uitzondering (de Core i7-10710U). Het gaat zoals de naam zegt om een 14 nm-cpu. Verder hebben Core i7-chips een grotere hoeveelheid L3-cachegeheugen aan boord.

Dat betekent dat een chip zoals de Core i7-1065G7 met vier kernen, acht threads en een basiskloksnelheid van 1,3 GHz (turbo van 3,9 GHz) niet zoveel verschilt van een Core i5-1035G4. Die heeft evenveel kernen en threads, en wordt door Intel geklokt op 1,1 GHz (basis) en 3,7 GHz (turbo). Het grootste verschil is de 8 MB cache voor de Core i7 en de 6 MB voor de Core i3. Daar komt nog bij dat beide chips een variabel TDP hebben. Dat betekent concreet dat fabrikanten de optie hebben om ze een beetje te kortwieken, zodat ze niet oververhitten in het gekozen chassis.

Prijs-kwaliteit geniet de Core i5 vaak de voorkeur.

Zo krijg je scenario’s waarin een laptop een Core i5 aan boord heeft die zijn turbo van 3,7 GHz bereikt, terwijl een toestel van de concurrent met een Core i7 door een beperkt TDP niet hoger komt dan 3,6 GHz. Omdat het verschil tussen de cpu’s verder klein is, zal de Core i5 evenwaardig en soms zelfs iets beter presteren dan de Core i7 in dit geval. Laat je dus niet misleiden: in een dunne laptop is Core i7 altijd duurder, maar niet altijd beter dan een Core i5. Prijs-kwaliteit geniet de Core i5 vaak de voorkeur.

Workstations en oudere chips

De negende en achtste generaties van Intel verdienen ook nog een vermelding. De negende generatie is niet zo mobiel georiënteerd en vind je eigenlijk enkel terug in workstations. Ook dat kan je aan de namen zien. Opnieuw is de letter de sleutel: ‘U’ betekent zoals gezegd low power, ‘Y’ is Core m van vroeger, ‘G’ is 10 nm en ‘H’ betekent high power. De chips zijn krachtig en hebben met hun TDP van 45 watt meer ademruimte nodig. Basis- en turbokloksnelheid ligt doorgaans hoger. Een chips zoals de i7-9850H is een negendegeneratie 14 nm-cpu voor workstations. In generatie negen heb je Core i5, i7 en i9. Core i3 bestaat niet voor de laptop. Core i5 zijn quadcores, Core i8 zijn hexacores en Core i9 zijn octacores. Allemaal hebben ze multithreading, en allemaal zijn ze gebouwd voor krachtige werklaptops.

Lees ook: Mac Pro vs zelfbouw vs Windows-OEM: welke workstation past bij jou?

De achtste generatie is tot slot nog redelijk breed in omloop, vooral uit noodzaak. Ultrabooks die vandaag op de markt zijn hebben nog chips van generatie acht aan boord, omdat fabrikanten wachten op voldoende volume van de ‘goede’ (Ice Lake)-chips van Intel om de overstap te maken. Dat doen ze allemaal dit jaar. In deze generatie heb je zowel U, Y als H-chips. Opnieuw is het verschil tussen Core i5 en Core i7 niet zo groot, dus hou daar rekening mee.

Niet al wat Core i7 is, is beter

Samengevat kijk je bij een mobiele Intel-chip voor een gewone laptop dus best naar chips uit de tiende generatie. Ga daarbij op zoek naar cpu’s op basis van 10 nm Ice Lake. Voor workstations zit je noodzakelijkerwijs nog bij de krachtige en minder zuinige processors uit generatie negen. Let op het duizendtal en de letter in de naam om te ontdekken welke chip er achter schuilt en staar je niet blind op ‘i5’ of i7’: een Core i5 Ice Lake-chip geniet voor ons altijd de voorkeur boven een 14 nm Core  i7-processor met ‘U’-designatie.

AMD

AMD gaat iets gestructureerder te werk. De nieuwste mobiele cpu’s van de fabrikant leven onder de naam Ryzen Mobile 4000. Ze zijn allemaal gebaseerd op de Zen 2-architectuur van de processorspecialist en de fabricage ervan wordt uitbesteed aan TSMC. AMD heeft immers geen eigen fabrieken: Intel, en in beperkte mate Samsung, zijn de enige twee techreuzen ter wereld die zowel chips ontwikkelen als bakken.

Onder andere dankzij de moeilijke stap naar 10 nm bij Intel heeft TSMC vandaag een technologisch voordeel. De chips van AMD worden gebakken op TSMC’s 7 nm-proces. Let op: dat betekent niet dat ze beter zijn dan 10 nm Ice Lake bij Intel. Kleiner is zoals gezegd altijd beter, maar 7 nm bij TSMC zorgt niet voor kleinere transistors dan 10 nm bij Intel. Het gaat hier om een verschillende manier van naamgeving: de twee productieprocessen zijn vergelijkbaar. TSMC’s modernste bakproces draait echter wel vlot op volume, in contrast met dat van Intel. Het grote voordeel van AMD: alle Ryzen Mobile 4000-chips zijn op dezelfde architectuur en hetzelfde bakproces gebaseerd, en ze zijn allemaal beschikbaar.

Herkenbare naamconventie

AMD volgt de naamconventies die Intel heeft gelanceerd. In navolging van Core i3, core i5, Core i7 en Core i9 is er zo Ryzen 3, Ryzen 5, Ryzen 7 en Ryzen 9. AMD heeft het slim aangepakt en stopt in iedere categorie chips die op papier net krachtiger zijn dan het Intel-equivalent. Wat prijs betreft, spiegelt de cpu-designer zich wel meer aan Intel en blijft het in de regel zelfs onder wat team blauw doet. AMD wil zich met andere woorden profileren door meer te bieden voor minder.

Ontdekken welke cpu er echt achter een Ryzen-typenaam schuilt, is een stuk eenvoudiger dan bij Core en Intel. Het duizendtal verraadt opnieuw om welke generatie het gaat. De 4 in Ryzen 7 4800U verklapt dat het om een 7 nm Zen 2-product gaat. Dat geldt voor alle chips en is eenvoud waar Intel iets van kan leren.

Verder hanteert AMD twee letters: H en U. Die betekenen hetzelfde als bij Intel. De ‘U’ duidt op een low-power-component voor ultrabooks met een richt-TDP van 15 watt. Bij ‘H’-chips primeren prestaties. Die horen thuis in grotere behuizingen en hebben een TDP van 45 watt.

Specificaties

Ryzen 3 is de instapfamilie. Onder die noemer vind je enkel de Ryzen 3 4300U. Daarbij krijg je vier kernen zonder multithreading. In Ryzen 5 is er meer variatie. Alle chips in die categorie hebben zes rekenkernen. Instapmodel Ryzen 5 4500U doet het zonder multithreading, De Ryzen 5 4600U en Ryzen 5 4600H hebben wel twaalf threads. Het probleem hier is dat je de aanwezigheid van multithreading niet kan afleiden uit de naam. Keerzijde is dan weer dat het portfolio zo beknopt is dat je het bij deze ook gewoon weet.

Voor Ryzen 7 geldt hetzelfde. Alle Ryzen 7 4xxx-chips hebben acht rekenkernen. De Ryzen 7 4700U houdt het daarbij, de Ryzen 7 4800U en 4800H hebben wel multithreading aan boord. Tot slot is er nog Ryzen 9. In deze familie zitten geen ‘U’-chips. De Ryzen 9 4900H en 4900HS hebben allebei acht kernen en 16 threads. Het HS-component heeft een TDP van 35 watt, de gewone 4900H heeft een configureerbaar TDP tussen de 35 en de 54 watt. Dat staat in contrast met het vaste 45 watt-TDP voor de andere ‘H’-chips in de Ryzen 4000 mobile-familie.

Meer kernen en hogere kloksnelheid

In de regel zijn alle Ryzen-chips hoger geklokt dan hun Intel-equivalenten. De AMD Ryzen 7 4800U is de enige chip met een basisklok onder de 2 Ghz (1,8 GHz). Alle andere chips zitten daar boven; De boostfrequenties gaan voor alle cpu’s over de 4 GHz.

In de regel zijn alle Ryzen-chips hoger geklokt dan hun Intel-equivalenten

Op papier biedt AMD met Ryzen dus een meer overzichtelijk portfolio met 7 nm-lithografie over de hele line-up, meer kernen dan Intel kan bieden met gelijkaardige technologie en aanzienlijk hogere kloksnelheden. Vroege tests tonen aan dat Ryzen 4000 in de regel beter presteert dan Intel-hardware en voorkeur geniet voor alles behalve idle-batterijleven. Daarin blijft Intel beter.

Beschikbaarheid en corona

Een groot probleem voor Intel is simpelweg de beschikbaarheid van 10 nm-componenten. In de regel worstelt AMD niet met dergelijke problemen: het kan verwachte volumes produceren via het afgewerkte productieproces van TSMC. OEM’s zijn Intels geklooi bovendien grondig beu en kijken steeds meer naar AMD als alternatief. Met Ryzen 4000 Mobile wilde AMD een beter beschikbaar en gewoon beter alternatief bieden. En toen stortte de logistieke ketting in dankzij het coronavirus.

Lees ook: Intel-CEO: ’10 nm niet onze beste node, maar we moeten erdoor raken’

In de praktijk zijn we met z’n allen tot Intel veroordeeld voor de nabije toekomst, en dan meestal nog tot de minder boeiende chips van Santa Clara. Heb je de keuze, overweeg dan zeker AMD. Het is eerst en vooral veel duidelijker om te ontdekken wat AMD precies in de laptop heeft gestopt en vervolgens kan je er vanop aan dat het component beter is dan het Intel-equivalent aan dezelfde prijs.

AMD heeft natuurlijk ook nog Ryzen Mobile 3000, gebaseerd op de eerste generatie Zen-kernen, gebakken op 14 nm. Hier geldt dat Intels 14 nm-proces iets beter is. Ryzen voor laptops komt pas echt tot z’n recht met de nieuwste generatie. Bovendien is de beschikbaarheid van Ryzen 3000-hardware in laptops beperkt, zeker in meer high-end toestellen. In instapmodellen vind je de chips wel, en ook daar bieden ze een mooi alternatief voor Intel aan een aantrekkelijk prijskaartje.

Verder zijn er nog verschillen tussen Intel- en AMD-chips in de manier waarop ze zich op de zakelijke en dan vooral de enterprise-markt richten. We gingen eerder al verder in op die details in dit stuk: Intel vPro en AMD Ryzen Pro: waarom meer betalen?

nieuwsbrief

Abonneer je gratis op ITdaily !
  • This field is for validation purposes and should be left unchanged.
terug naar home