Microsoft-CEO Satya Nadella waarschuwt organisaties voor grote AI-bedrijven, aangezien die vlotjes waardevolle bedrijfskennis absorberen zonder daar iets tegenover te stellen.
Wie AI gebruikt, deelt bedrijfskennis en informatie met de bouwers van AI-modellen. Dat stelt Satya Nadella ietwat laattijdig vast. De CEO van Microsoft merkt op dat bedrijven hun kennis op vele manieren delen. De prompts die mensen intypen, de vragen die ze stellen en vooral de correcties die ze maken, zijn erg waardevol voor de bouwers van zogenaamde frontier-LLM’s.
Kennis is meer dan data
Kennis delen met de provider van een AI-oplossing gebeurt dus niet noodzakelijk door ontoereikende toegangscontrole tot data, al speelt goed beleid daarrond natuurlijk een belangrijke rol. Gewoon door AI te gebruiken, hevelen organisaties ook al waardevolle kennis over, vreest Nadella.
Je betaalt in wezen twee keer voor intelligentie, en eerste keer met geld en een tweede keer met iets nog waardevollers.
Satya Nadella, CEO Microsoft
“Je betaalt in wezen twee keer voor intelligentie”, aldus Nadella. “Een eerste keer met geld en een tweede keer met iets nog waardevollers: de eigen kennis die je moet prijsgeven om die intelligentie bruikbaar te maken. Hoe beter je het model wilt laten presteren, hoe meer van die kennis je erin moet stoppen.”
Paradox
De baas van Microsoft spreekt van een omgekeerde informatieparadox. De klassieke paradox, beschreven door econoom Kenneth Arrow, gaat over de verkoop van informatie. Een koper van informatie kan de waarde ervan niet kennen totdat hij de info in handen heeft, maar wanneer dat gebeurt, heeft hij de data al en moet hij ze niet meer kopen. Wie informatie aanbiedt, moet die gratis onthullen om ze te kunnen verkopen en geeft ze zo in feite gratis weg.
In de omgekeerde paradox is de koper de pineut. Die geeft waardevolle informatie weg, gewoon om te kunnen gebruiken wat hij heeft gekocht. Een AI-model heeft immers pas waarde wanneer het met zo kwalitatief mogelijke data aan de slag kan gaan.
Enkelrichting
“Na verloop van tijd wordt de informatie-asymmetrie steeds schever”, stelt Nadella vast. “De verkoper leert steeds meer over jou naarmate jij gebruikmaakt van wat je hebt aangeschaft, terwijl jij nauwelijks te weten komt wat de verkoper daarbij over jou leert.”
Na verloop van tijd wordt de informatie-asymmetrie steeds schever.
Satya Nadella, CEO Microsoft
Bouwers van frontier-modellen eigenen zich immers het recht toe te leren van gebruik, terwijl gebruiksvoorwaarden het omgekeerde dichttimmeren. Door gebruik kan je leren hoe een AI-model denkt en werkt. Dat proces heet model-distillatie, en is uitdrukkelijk verboden.
Wie bezit de productiemiddelen
Nadella breekt een lans voor meer bescherming van data. Niet alleen gegevens, maar alles met betrekking tot het gebruik van een AI-model moet afgeschermd blijven van de aanbieders van de modellen.
De vergelijking met de industriële revolutie is niet ver af: wie produceert, wie de productiemiddelen zelf in handen heeft. Dat is in de context van AI niet het geval. AI-modellen consumeer je doorgaans via de cloud, volgens de voorwaarden van de model-aanbieders.
Geen nieuw inzicht
De CEO heeft gelijk. Hij beschrijft dezelfde pijnpunten als critici van het huidige AI-systeem. Ook grote platformaanbieders maken een gelijkaardige analyse. LLM’s moeten evolueren naar een inwisselbaar brein. Alles errond, waaronder het harnas (de software die de werking van het LLM in de praktijk regelt) en de orkestratielaag, moet in handen zijn van de gebruiker.
Tussen het model enerzijds en harnas en orkestratielaag anderzijds hoort een muur: langs de ene kant zit de intelligentie die een bedrijf afneemt, langs de andere kant de bedrijfsdata, inclusief prompts en andere vormen van kennis gebonden aan gebruik. We horen eenzelfde geluid bij onder andere Databricks, Snowflake, ServiceNow, SAP, Salesforce en anderen.
Driedubbele ironie
Dat net Nadella in zijn pen kruipt om de situatie aan de kaak te stellen, is meer dan ironisch. De reden daarvoor kan je zelf kiezen. Microsoft heeft immers Copilot door de strot van onwillende gebruikers proberen te rammen, zonder rekening te houden met al het bovenstaande.
Copilot maakte overal zijn opwachting. Waar Office (Microsoft 365) ooit nog een handige mobiele app had, moet je nu door lagen van Copilot worstelen om een document te openen of een scan te maken.
Kijken we naar de bredere activiteiten van Microsoft, dan merken we op dat data over gebruik vergaren blijkbaar niet zo’n probleem is als het om Windows gaat. De telemetrie die Redmond daar probeert te verzamelen, is verregaand, net als de methodes om de data te vergaren. Probeer maar eens een pc met Windows te gebruiken zonder Microsoft-account.
Eigen schuld, andermans bult
Belangrijker dan Windows of de AI-implementatie met Copilot is de boter die Nadella en Microsoft op het hoofd hebben. Het is niet overdreven om te stellen dat het bedrijf mee aan de wieg staat van de scheefgetrokken situatie vandaag.
OpenAI heeft de eerste GPT-modellen en ChatGPT immers gebouwd bij gratie van Microsoft. Microsoft heeft de miljarden voorzien die nodig waren om de eerste LLM’s te bouwen. Azure was de infrastructuur van dienst.
Toen CEO Sam Altman bij OpenAI aan de kant werd geschoven, was het Microsoft dat hem mee terug in het zadel hielp in ruil voor een zitje in de raad van bestuur. OpenAI en Microsoft waren lange tijd exclusieve partners, tot de relatie begon te verzuren. Pas begin 2026 kwam er een einde aan de exclusieve relatie.
Nieuw verkregen inzicht
Dat noopte Microsoft om tooling te ontwikkelen die meer scheiding inbouwde tussen LLM en klant. Azure AI Foundry zou zo bijvoorbeeld een oplossing moeten zijn voor het probleem dat Nadella schetst. Ook Copilot zou de scheiding intussen beter bewaken. Daar staat tegenover dat alles wel op de infrastructuur van Microsoft draait.
Nadella slaat de nagel op de kop en definieert een duidelijk probleem van AI vandaag. Dat Microsoft dat probleem mee gecreëerd heeft, blijft evenwel buiten beschouwing.
De ondoordachte lancering van ChatGPT heeft een sneeuwbal aan het rollen gebracht, waar niemand nog echt vat op heeft. De bouwers van frontier-modellen, waaronder OpenAI maar ook Google en Anthropic, klagen niet. Microsoft heeft geen eigen LLM’s gebouwd, en dat feit is vermoedelijk de belangrijkste verklaring voor de plotse bezorgdheid die de CEO nu uit.