Zal Europa de komende jaren een bepalende rol spelen in kwantumcomputing?
Europa heeft de AI-revolutie grotendeels gemist. Toen het Franse Mistral in 2023 zijn eerste investeringsronde afsloot, had OpenAI al meer dan 13 miljard dollar opgehaald en een stevige voorsprong uitgebouwd. Ook DeepMind, ooit een van de grootste Europese AI-beloften, kwam al in 2014 in handen van Google. In kwantumcomputing lijkt Europa die geschiedenis niet te herhalen.
Nieuwe cijfers van PitchBook tonen dat Europese kwantumbedrijven in het eerste kwartaal 404 miljoen dollar aan durfkapitaal aantrokken. Noord-Amerika haalde met 417 miljoen dollar slechts iets meer op. Dat is opvallend, want in de bredere startupwereld halen Europese bedrijven gemiddeld slechts een kwart van het kapitaal op dat naar Amerikaanse ondernemingen stroomt.
Sterke onderzoeksbasis werpt vruchten af
Europa bekleedt al jarenlang over een sterke positie in fundamenteel kwantumonderzoek. Die wetenschappelijke basis begint zich nu steeds vaker te vertalen naar commerciële bedrijven. Kwantumcomputing evolueert naar een technologie waarmee bedrijven concrete toepassingen willen ontwikkelen.
Het Verenigd Koninkrijk en de Europese Unie zouden meer middelen hebben vrijgemaakt voor kwantuminvesteringen dan de VS.
Verschillende recente investeringsrondes gingen naar universiteiten en onderzoeksinstellingen. Oxford Quantum Circuits ontstond aan de Universiteit van Oxford, Quantum Motion werd opgericht door onderzoekers van Oxford en University College London en het Franse Quobly groeide uit onderzoekscentrum CEA-Leti. Die instellingen tonen aan dat Europa steeds beter slaagt in het commercialiseren van zijn onderzoek.
Overheden trekken mee aan de kar
Europa blonk in het verleden vaak uit in onderzoek maar bleef achter in commercialisering, nu proberen overheden dat patroon bewust te doorbreken. Zowel nationale investeringsbanken als Europese fondsen stappen mee in jonge kwantumbedrijven.
Volgens PitchBook hebben het Verenigd Koninkrijk en de Europese Unie samen zelfs meer publieke middelen vrijgemaakt voor kwantuminvesteringen dan de Verenigde Staten. Die financiële ondersteuning zou ervoor zorgen dat veelbelovende bedrijven kunnen doorgroeien zonder al in een vroeg stadium te worden overgenomen door Amerikaanse technologiebedrijven. Dat is een belangrijk verschil met de AI-sector, waar veel Europese innovaties uiteindelijk buiten Europa groot gemaakt werden.
De technologie staat nog aan het begin
De sterke investeringscijfers betekenen niet dat Europa de race al heeft gewonnen. Kwantumcomputing bevindt zich nog in een vroege ontwikkelingsfase. Praktische toepassingen blijven voorlopig vrij beperkt en de sector zoekt nog altijd naar het moment waarop kwantumcomputers klassieke systemen overtuigend kunnen overtreffen.
Bedrijven als IBM, Google en Microsoft boeken dan wel grote vooruitgang, maar de technologie blijft complex en het commercieel inzetten is nog geen realiteit. De komende jaren zullen bepalend zijn voor welke spelers uiteindelijk de markt domineren.
Nog geen ‘winnaar’
Juist omdat de markt nog zo jong is, ligt alles nog open. Anders dan bij AI is er vandaag geen onaantastbare marktleider. Europa beschikt over sterke onderzoekscentra, een groeiend ecosysteem van startups en overheden die bereid zijn om fors te investeren.
Dat biedt een unieke kans. Europa heeft de AI-revolutie grotendeels vanop de zijlijn bekeken, maar we kunnen nog wel een verschil maken in kwantumcomputing. Succes is allerminst gegarandeerd, maar voor het eerst sinds lang lijkt Europa een opkomende sleuteltechnologie niet meteen op achterstand te beginnen.