OpenAI overweegt de Amerikaanse overheid aandeelhouderschap te schenken. Een participatie van vijf procent moet als glijmiddel dienen om politieke obstakels uit de weg te schuiven.
OpenAI overweegt om de Amerikaanse overheid een aandeel van vijf procent in het bedrijf te geven. Dat weet de Financial Times. In een recente waardering was het bedrijf nog 825 miljard dollar waard. De vijf procent is zo een cadeau van ongeveer 41 miljard dollar. Het bedrijf wil de piste enkel bewandelen als concurrenten een gelijkaardig aandeel aan de overheid schenken.
CEO Sam Altman omschrijft het mogelijke cadeau als een manier om de voordelen van AI met het Amerikaanse volk te delen. Momenteel maakt OpenAI enkel verlies, maar Altman is ervan overtuigd dat monsterwinsten om de hoek loeren. Een aandeel van de regering-Trump in het succes van OpenAI zou bovendien ook politieke goodwill creëren.
Opake overheidsrol
Vooral dat laatste is nodig, nu Washington zich het recht heeft toegeëigend om de uitrol van nieuwe AI-modellen aan banden te leggen. Daarvoor heerst op dit moment willekeur: Fable 5 en Mythos 5 van Anthropic werden bijvoorbeeld een tijdlang geblokkeerd zonder transparante verklaring. Daarna werden de modellen uitgerold naar enkele Amerikaanse bedrijven, opnieuw niet geselecteerd op basis van duidelijke criteria.
Dat geld een factor is die claims over nationale veiligheid doet wegsmelten, werd eerder al duidelijk. Zo mocht Nvidia aanvankelijk geen krachtige AI-chips naar China exporteren uit naam van die nationale veiligheid. De chips zouden het land in de mogelijkheid stellen de VS bij te benen op vlak van AI.
Afgekochte veiligheidsbezwaren
De exportrestricties bleven van kracht, tot Nvidia beloofde 25 procent van de opbrengst van de verkoop aan China door te storten naar de Amerikaanse overheid. Plots vielen de beperkingen weg, en mocht Nvidia zelfs zijn krachtige H200-accelerator in de Chinese rekken leggen. Over de eerdere zorgen rond nationale veiligheid werd met geen woord meer gesproken.
Ook Intel kreeg tegenwind van de Amerikaanse overheid. Ook die ging liggen nadat het bedrijf 9,9 procent van zijn aandelen afstond. Dat gebeurde zogezegd in een verkoop, maar de 11,1 miljard dollar die de VS betaalden was eigenlijk een eerder toegekende en betaalde subsidie.
Denkbeeldig risico voor de toeleveringsketen
Trump en zijn regering hebben hun pijlen nu gericht op de frontier-LLM-bouwers. De overheid en OpenAI-concurrent Anthropic lagen eerder al in de clinch. De strijd ging toen over het recht om autonome moordrobots te bouwen en massaspionage op eigen burgers uit te werken met AI-model Claude. Anthropic wilde daar niet van weten, en werd als ‘risico voor de toeleveringsketen’ bestempeld.
Opnieuw kwam de nationale veiligheid ter sprake. Anthropic werd behandeld als een Chinees bedrijf met overheidsbanden, want daarvoor werd de stempel in het leven geroepen. Een duidelijke rechtvaardiging voor de beslissing kwam er niet, wat speculaties over rancune alleen maar voedt.
Intussen is duidelijk dat de VS niet alleen Anthropic in het vizier hebben. De overheid kondigde al aan zich te willen moeien met de uitrol van GPT 5.6 door OpenAI. Dat zou volgens hetzelfde opake proces gebeuren als datgene waar Anthropic Fable 5 en Mythos 5 mee geconfronteerd werden.
Filantropie
De rode draad mag intussen duidelijk zijn. Wie Trump en zijn regering tegenwerkt, mag de wind van voren verwachten. Wie daarentegen participatie en geld naar de onderhandelingstafel brengt, ziet bezwaren vlot verdwijnen.
Wie participatie en geld naar de onderhandelingstafel brengt, ziet bezwaren vlot verdwijnen.
OpenAI beschouwt het plan liever door een filantropische bril. Het bedrijf stelde eerder al een fonds voor waarlangs burgers zouden profiteren van de (tot nu toe imaginaire) economische voordelen van AI. Die filantropische insteek is met een vaatje zout te nemen: OpenAI was ooit een nonprofit, maar streeft nu winst na met een geplande biljoenenbeursgang. AI delen met de wereld kan heel eenvoudig: door modellen opensource of openweight te maken. Dat lijkt niet aan de orde.
Schijn van beschermgeld
Zo lijkt het plan om vijf procent van het bedrijf aan de overheid te schenken, toch minstens deels strategisch van aard. Die schijn is er zeker in het licht van wat Intel en Nvidia al deden, en de waarschuwing die de VS breed verkondigde met de behandeling van het onwillende Anthropic.
Dat maakt de situatie van AI in de VS nog complexer dan ze al was. Het Pentagon legde eerder al een bom onder het concept van ethische AI. Vervolgens toonden de VS zich bereid om de nationale veiligheid in te roepen om niet-Amerikanen de toegang tot de recentste AI-modellen te ontzeggen. Het afgelopen jaar werd eveneens duidelijk dat die veiligheidsbezwaren af te kopen vallen. Een vergelijking met veiligheidsgaranties van een maffiaorganisatie via beschermgeld gaat ver, maar is niet van de pot gerukt.
Nu ook OpenAI overweegt mee te stappen in dat verhaal, wordt des te meer duidelijk hoe afhankelijk frontier-AI-modellen zijn van de overheid in de VS. Ze worden steeds minder ontwikkeld door onafhankelijke bedrijven in een transparant speelveld. Hoe lang kunnen Anthropic en CEO Dario Amodei nog voet bij stuk houden? Het bedrijf aast immers ook op een IPO met een biljoenenwaardering. De EU blijft intussen aan de zijlijn staan, en moet ondergaan wat er aan de andere kant van de Atlantische Oceaan wordt bekokstoofd.