De overheid in de VS heeft Anthropic verboden om zijn nieuwste LLM’s nog beschikbaar te stellen aan niet-Amerikanen, waarna het bedrijf zich genoodzaakt zag Fable 5 en Mythos 5 terug te trekken.
De Amerikaanse overheid heeft onder de vlag van de nationale veiligheid strenge exportrestricties opgelegd voor Claude Fable 5 en Mythos 5. Die nieuwe en krachtige AI-modellen mogen niet meer gebruikt worden buiten de VS, of door buitenlanders binnen de VS.
Geografische restricties zijn niet onmogelijk om te implementeren, maar omdat Anthropic er ook voor moet zorgen dat buitenlanders in de VS geen toegang meer krijgen, ziet het bedrijf zich genoodzaakt de modellen opnieuw helemaal terug te trekken. Fable 5 en Mythos 5 zijn sinds dit weekend niet meer beschikbaar, nauwelijks enkele dagen na de formele lancering.
‘Nationale veiligheid’
Anthropic laakt de beslissing. Het bedrijf werd op de hoogte gebracht door een brief waarin geen details staan over welke zorgen omtrent de nationale veiligheid zouden spelen.
Het bedrijf vermoedt dat de overheid denkt dat de strenge beperkingen rond het gebruik van Fable 5 omzeild kunnen worden. Het Fable 5-LLM is identiek aan Mythos 5, en kan potentieel gevaarlijke taken uitvoeren. Beperkingen moeten ervoor zorgen dat Fable die taken niet opneemt. Mythos 5 heeft de beperkingen niet, maar is enkel beschikbaar voor gecureerde partners als onderdeel van Project Glasswing.
Cybersecurity als aanleiding?
Cybersecurity is één van de sterktes van Mythos, en één van de taken die Fable niet op hetzelfde niveau mag uitvoeren. Het LLM kan complexe en ongekende kwetsbaarheden detecteren en combineren, om zo cyberaanvallen uit te werken. Dat is relevant voor verdedigers die hun systemen veiliger willen maken, maar gevaarlijk wanneer het in verkeerde handen valt.
Fable 5 mag als publiek beschikbaar LLM die complexe cybersecuritytaken niet uitvoeren. Anthropic denkt dat de opgelegde exportbeperking verantwoord wordt door een misverstand daarrond. Fable 5 heeft immers wel enkele kwetsbaarheden in software ontdekt, wat alarmbellen deed afgaan.
Alleen gaat het om relatief eenvoudige bugs, die ook minder geavanceerde LLM’s al vlot kunnen vinden. Anthropic verwijst specifiek naar GPT 5.5 van OpenAI. De detectie staat dus los van de geavanceerde capaciteiten. Anthropic blijft van mening dat zijn gebruiksbeperkingen op dit moment rigide, veilig en niet te omzeilen zijn.
Geen details
Op dit moment heeft de overheid geen verdere details gedeeld over de oorzaak. Anthropic stelt dat het akkoord gaat dat de overheid de macht moet hebben om onveilige uitrol van AI te blokkeren. Alleen moet dat dan wel volgens een transparant, duidelijk en eerlijk proces gebeuren, gebaseerd op technische feiten. Het huidige verbod voldoet volgens Anthropic niet aan die norm.
Anthropic wil het euvel verhelpen, en stuurt ingenieurs naar Washington DC in de hoop het probleem uit te praten. Of dat zal lukken, is onduidelijk.
Slechte relatie
Twee kanttekeningen dienen gemaakt te worden, rekening houdend met het gebrek aan transparantie rond het verbod. Eerst en vooral leven Anthropic en de Amerikaanse overheid op slechte voet.
De overheid heeft Anthropic nog als ‘risico voor de toeleveringsketen’ bestempeld. Dat gebeurde als represaille, omdat het bedrijf weigerde zijn LLM’s beschikbaar te stellen aan het Pentagon voor de ontwikkeling van autonome wapens, of voor massa-surveillance van eigen burgers.
Sindsdien zijn de spanningen niet gaan liggen. Het Pentagon en het Witte Huis wilden wel toegang tot de eerste versies van Mythos, waarbij het eerder uitgedeelde risicolabel tactisch werd genegeerd. Vervolgens probeerde de regering-Trump om toegang tot Mythos voor externe partijen verder te beperken. De nieuwe demarche kan je in het licht daarvan zien.
Wat met soevereiniteit?
Vervolgens toont de saga de macht van de Amerikaanse overheid, en de relevantie van digitale soevereiniteit. De VS laten zien hoe ze zonder grondige verantwoording de export van de recentste versie van krachtige software kunnen beperken.
Fable 5 is veel capabeler dan bijvoorbeeld Claude Opus 5 in onschuldigere taken, zoals het bouwen en coderen van complexe toepassingen. Dat is relevant voor organisaties wereldwijd die AI steeds meer inzetten om programmeurs te ondersteunen. Door toedoen van de VS is het meest geschikte LLM voor die taak op dit moment niet meer beschikbaar.
Dat de LLM’s nu ook niet meer beschikbaar zijn voor Amerikaanse gebruikers, is een reactie van Anthropic op het brede exportverbod van de VS. Als het aan de Amerikaanse overheid zelf lag, zou Fable 5 nog wel beschikbaar zijn, maar enkel voor Amerikanen in Amerika.
Dat toont minstens de risico’s van de afhankelijkheid van de VS inzake toegang tot de recentste AI-technologie. In een bredere interpretatie illustreert het een risico voor alle geavanceerde software, die blijkbaar zonder geijkt proces onder sterke beperkingen kan vallen.