Als AI de eenvoudige taken overneemt, blijft vaak het lastigere werk over. Organisaties die daar niet op sturen, lopen het risico dat werk juist intensiever wordt, terwijl de instroom van nieuw talent onder druk komt te staan. Naar mijn idee krijgt dat effect van AI op de inrichting van werk nog te weinig aandacht.
De meeste functies bestaan uit een mix van routinetaken en meer strategische taken. Het doel is dat AI veel van die routinetaken overneemt, zodat mensen zich meer kunnen richten op het strategische werk. Maar juist daardoor worden de overblijvende taken vaak zwaarder. Ook TNO wijst erop dat generatieve AI naast productiviteitswinst kan leiden tot hogere mentale belasting en meer cognitieve druk op het werk.
Heroverwegen wat vanzelfsprekend lijkt
We zullen onze manier van werken grondig moeten herdenken. Op termijn betekent dat misschien zelfs dat we opnieuw moeten bekijken hoe een werkweek eruitziet. Dat raakt ook aan de manier waarop organisaties nieuw talent aantrekken en laten instromen. Veel starters beginnen juist met routinematige taken, leren daarvan de praktijk kennen en bouwen van daaruit ervaring op. Als AI die taken overneemt, ontstaat een nieuw vraagstuk. Hoe haal je jonge mensen van de universiteit of hogeschool binnen? Wat geef je hen nog te doen als al die taken die ze normaal oppakken, wegvallen?
Meer output is niet automatisch meer waarde
Daarnaast zit er ook een risico in de manier waarop organisaties AI inzetten. Meer output of meer informatie is niet automatisch beter. Je kunt met AI ineens veel meer informatie krijgen. Maar als die niet op een slimme manier wordt aangeboden en niet tot betere inzichten leidt, heb je er weinig aan. Sterker nog: het kan juist extra stress opleveren.
Juist daarom moeten organisaties soms bewust vertragen. Zeker als de technologie sneller wordt ingevoerd dan de organisatie aankan. Soms heb je een CEO die terugkomt van een conferentie en zegt: we moeten iets met AI. Maar je moet het wel verantwoord implementeren. Daarbij hoort meer dan technologie alleen. Ook employee engagement, communicatie en de manier waarop werk verandert, moeten vanaf het begin worden meegenomen.
HR wordt bepalend voor hoe AI op de werkvloer landt
Daarmee komt HR nadrukkelijker in beeld, een functie die sinds de coronaperiode al strategischer is geworden. In die periode wilden bestuurders ineens weten hoeveel mensen ze hadden, waar die werkten, welke vaardigheden ze hadden en of het werk op afstand door kon gaan. Workforce management werd opeens een kritieke functie.
In het AI-tijdperk wordt die rol alleen maar belangrijker. HR moet niet alleen processen digitaliseren, maar ook helpen bepalen hoe werk opnieuw wordt verdeeld, welke vaardigheden nodig zijn en waar menselijke controle noodzakelijk blijft. Dat geldt bijvoorbeeld voor recruitment, waar AI snel verschil kan maken, maar waar ook bias op de loer ligt. Daar moet altijd menselijke controle op blijven.
Technologie als SAP SuccessFactors kan daarbij helpen. Niet alleen om HR-processen te ondersteunen, maar ook om medewerkers meer regie te geven over hun eigen loopbaan. Loopbanen worden minder lineair en zijwaartse stappen worden belangrijker. Medewerkers sturen hun loopbaan steeds meer zelf. Dat vraagt om beter inzicht in vaardigheden, ambities en mobiliteit.
AI-vaardigheden worden een nieuwe scheidslijn
Vaardigheden zoals prompting en het werken met AI-tools worden steeds belangrijker op de arbeidsmarkt. Medewerkers die zich deze manier van werken eigen maken, zullen een voorsprong hebben. Daarom is het belangrijk om daar nu al in te investeren.
Tegelijk zien we dat AI bij veel HR-professionals ook onzekerheid oproept. De angst is vaak dat er minder HR-mensen nodig zullen zijn. Maar ik zie het juist andersom. Ik denk dat zij meer van het interessante en strategische werk kunnen gaan doen, in plaats van alle routinetaken die ze nu nog doen omdat er nog geen AI was om dat over te nemen.
Optimisme is niet achteroverleunen
Die optimistische blik betekent niet dat organisaties achterover kunnen leunen. De echte vraag is niet meer alleen wat AI kan automatiseren, maar wat dat betekent voor de kwaliteit van werk, voor de mensen die dat werk doen en voor de manier waarop organisaties talent aantrekken en behouden. We weten dat dingen gaan veranderen. Maar ik denk dat die verandering positief kan uitpakken, als we over de angst heen stappen die er nu in de markt leeft.
Dit is een ingezonden bijdrage van Maryann Abbajay, Chief Revenue Officer bij SAP SuccessFactors