Zet de Europese Unie de deur opnieuw op een kier voor het omstreden Chat Control? Cyprus neemt deze keer het initiatief.
De Europese ‘Regulation to Prevent and Combat Child Sexual Abuse’, beter bekend als ‘Chat Control’, blijft herrijzen. Ondanks kritiek van experten en verdeeldheid onder de lidstaten, blijft het toch telkens weer op de Europese agenda verschijnen. Dit keer is het Cyprus dat het voortouw neemt.
Het eiland draagt sinds januari het voorzitterschap van de Raad van de Europese Unie en wil voor het de fakkel doorgeeft nog een grote slag slaan. Cyprus zou deze week de Raad, die wordt gevormd door ministers van de lidstaten, in een spoedprocedure bijeenroepen om de chat control-wet opnieuw in leven te blazen.
Vrijwillige controle
De sleutel daartoe is een oude maatregel die in april dit jaar afliep. Die steunde op vrijwillige controle van chatberichten en diende als overgangsmaatregel naar de verplichte achterdeur die Chat Control tracht te laten planten. Na meerdere verlengingen bereikte het Europese parlement in de lente geen akkoord meer tot verdere verlenging. Daarmee verdween de enige juridische mogelijkheid om chatberichten te kunnen controleren.
Cyprus wil de overgangsmaatregel opnieuw inroepen en daar vooral niet te lang mee wachten. Een spoedprocedure zou betekenen dat het voorstel deze week nog op de agenda komt, met een stemming tegen het einde van de week, voor de zomervakantie ingaat. Daarmee zoekt Cyprus de grenzen van het democratische proces op, omdat raadsleden tijdens die laatste dagen hun kat wel eens durven sturen.
Denk aan de kinderen
Als Cyprus zijn slag haalt, zou dat betekenen dat Chat Control nog lang niet dood en begraven is, al gaat het om slechts een overgangsmaatregel. De effectieve wet is eveneens nog niet volledig van tafel. Nadat het Parlement al meerdere voorstellen wegstemde, heeft Denemarken het op zich genomen om een nieuw voorstel uit te werken.
Volgens burgerbeweging Fight Chat Control heeft dat 23 van de 27 lidstaten overtuigd. Enkel Italië is expliciet tegen, Nederland, Polen en Tsjechië zijn verdeeld. België speelt al langer een dubieuze rol in het verhaal. Er lijkt dus stilaan wel eensgezindheid te ontstaan onder de lidstaten.
Privacyexperten waarschuwen al sinds het begin voor de gevaren van Chat Control. Onder het mom van de strijd tegen kinderpornografie tracht de wet om chatdiensten te verplichten het berichtenverkeer van burgers open te stellen voor politiediensten. Het overkoepelende doel mag nobel zijn, maar tegenstanders vrezen dat het niet te garanderen valt dat de wet ook voor andere, minder nobele doeleinden kan worden ingezet.