De Verenigde Staten zetten druk op de verdeling van Europees radiospectrum. De Europese Unie wil een belangrijke band voor satellietcommunicatie liefst onder eigen beheer houden.
Washington spreekt opnieuw klare, dreigende taal richting de Europese Unie. Andrew Puzder, Amerikaans ambassadeur voor de Europese Unie, kondigt ‘verwoestende vergeldingsmaatregelen’ aan als Starlink bij de toekomstige verdeling van radiospectrum zou worden gezet. Een recent incident met Starlink in Oekraïne gooit extra olie op het vuur.
Onderwerp van het debat is de herverdeling van de 2 GHz-spectrumband, een band die cruciaal is voor ‘direct-to-mobile’-satellietcommunicatie. De Europese Unie zou liever Europese partijen meer ruimte op dat spectrum geven in de zoektocht naar soevereiniteit. Grote Europese speler steken hiervoor de koppen bij elkaar om tegen de deadline van mei 2027 een alternatief voor Starlink klaar te hebben.
Race met China
De Verenigde Staten zouden dat echter als een directe aanval tegen zichzelf zien. Volgens ambassadeur Puzder zijn ‘verwoestende vergeldingsmaatregelen’ dan onvermijdelijk. “De EU moet er rekening mee houden dat het voor bedrijven zeer verwoestende gevolgen zou hebben”, zegt Puzder via Financial Times.
De ambassadeur neemt zijn kans om Europese regulering in zijn geheel op de korrel te nemen. Volgens hem zijn wetgevingen als de Digital Markets Act enkel en alleen bedoeld om geld uit de zakken van Amerikaanse bedrijven te kloppen. De EU moet naar zijn woorden ‘afstappen van deze regelgevende mentaliteit waarbij ze dingen proberen tegen te houden’. “Het zou een stuk makkelijker zijn als we met Europa kunnen samenwerken in plaats van tegen Europa te strijden”, voegt hij toe.
Door Starlink tegen te werken, schiet de EU ook zichzelf in de voet, aldus Puzder. Anderhalf jaar geleden zei de Amerikaanse FCC ook al dat Europa op vlak van satellietcommunicatie enkel kan kiezen tussen Starlink of China. Daar zit helaas voor Europa een bron van waarheid in: Europese initiatieven zoals IRIS2 lopen jaren achter.
Rode knop
De ‘verwoestende vergelding’ waar de ambassadeur op alludeert, laat hij zelf open voor interpretatie. Waarschijnlijk gaat het om Trumps favoriete drukmiddel importtarieven, maar in de context van Starlink kan het evengoed het afsluiten van het netwerk voor Europese klanten betekenen. Een recent incident in Oekraïne maakt de vrees voor de ‘rode knop’ niet meer zo fictief.
Vorige week werd het dronenetwerk van het Oekraïense leger aan banden gelegd door een plotse snelheidsbeperking op Starlink-terminals voor militair gebruik. Oekraïne is door de oorlog met Rusland sterk afhankelijk van het Starlink-netwerk omdat de klassieke netwerkinfrastructuur in het land beschadigd is. Oekraïense topambtenaren wezen meteen met de vinger richting Musk en Trump, die Starlink zouden gebruiken als politiek drukmiddel.
Sindsdien zijn we in een welles-nietes-spelletje beland over wie nu de beslissing heeft genomen. Musk, Trump en zijn vertrouwelingen wassen hun handen in onschuld. De Britse krant The Telegraph rapporteerde dat Musk aan Trump zou hebben voorgesteld om Starlink te vertragen in Oekraïne. De SpaceX-CEO zegt echter zelf dat enkel het Pentagon en Trump zulke beperkingen kunnen opleggen.
In de bres voor Musk
Ondanks wederzijdse beschuldigingen kan Musk wel weer rekenen op de steun van zijn goede vriend Trump. Die mengt zich ook in de strijd voor andere bedrijven van Musk. De Amerikaanse overheid zet druk op een Europese rechtszaak tegen X om een DSA-boete te laten kwijtschelden.
In december 2025 kreeg het socialmediaplatform een fikse boete van 120 miljoen euro opgelegd wegens een drievoudige inbreuk op de DSA-wetgeving. Die hebben betrekking op het ‘blauwe vinkje’ waar X zijn gebruikers voor laat betalen en onvoldoende transparantie over advertenties en naar onderzoekers. De bijdrage die X met chatbot Grok onrechtstreeks leverde aan het verspreiden van deepfakes, is daar niet eens mee in opgenomen.
Hoewel Trump en Musk lang niet altijd op dezelfde lijn zitten, heeft Trump wel goede redenen om extra moeite te doen voor zijn voormalige ‘DOGE-commissaris’. Musk toont zich opnieuw gulle sponsor voor de Republikeinse campagne voor de tussentijdse verkiezingen in november en droeg volgens verschillende bronnen al meer dan 275 miljoen dollar uit eigen zak bij.