eSIMs groeien sneller dan de klassieke roamingmarkt, maar achter meer dan 50 merken schuilt een handvol groothandelsnetwerken. Die routeringskeuzes sturen je data soms duizenden kilometers om, met gevolgen voor snelheid en latentie.
eSIMs zijn voor veel reizigers de standaard geworden om wereldwijd mobiel verbonden te blijven. Toch blijft het technische en commerciële landschap achter deze oplossingen grotendeels onzichtbaar voor gebruikers. Nieuw onderzoek van Ookla onthult hoe de infrastructuur en keuzes van groothandelspartijen bepalend zijn voor de prestaties en het gebruiksgemak van deze reisoplossingen.
eSIM wint aan populariteit
Vertrek je op vakantie of zakenreis buiten de Europese Unie? Dan kan een eSIM je heel wat kosten besparen, in tegenstelling tot roaming. Bij roaming gebruik je in het buitenland gewoon je bestaande abonnement en simkaart. Binnen de grenzen van Europa is dat nog aan Belgische tarieven dankzij het roamingakkoord, maar daarbuiten kan het flink oplopen. Vanaf dat punt wordt een eSIM interessant. Met een eSIM koop je een aparte, regionale databundel die je digitaal op je toestel activeert.
De technologie wordt sinds 2020 in België aangeboden en is steeds meer bekend in de volksmond. Apple bracht vorig jaar zelfs een iPhone Air uit met enkel en alleen een eSIM.
Grote concentratie in groothandel en routering
Wat is nu de onderliggende technologie achter een eSIM? Ookla geeft duiding over de technologie. Achter meer dan 50 reis-eSIM-merken zit een handvol groothandelsnetwerken die wereldwijd roamingovereenkomsten organiseren. Zo vormen netwerken als Hutchison, China Mobile Hong Kong, KPN, Orange, Proximus en BICS de ruggengraat van de markt. Merken wisselen bovendien regelmatig van groothandelspartner, waardoor merkloyaliteit op deze laag vrijwel ontbreekt.
Elke eSIM heeft een dubbele identiteit: enerzijds het retailmerk op het toestel, anderzijds de groothandelsnetwerkcode die bepaalt via welk netwerk verkeer wordt afgehandeld. Dit gebeurt doorgaans niet lokaal, maar via een centrale uitgang in het buitenland. Slechts een klein deel van de eSIM-profielen biedt daadwerkelijk lokale uitbraak, waarbij het dataverkeer in het bezochte land het internet op gaat.
Onzichtbare omweg
De technische keuzes rond routering hebben grote gevolgen voor de prestaties. Er zijn drie dominante routeringsarchitecturen: single-hub (alles via één stad), gedistribueerde cores (meerdere uitgangslocaties wereldwijd) en lokale uitbraak. Vooral bij single-hub-routing kan de latentie tot 30 keer hoger liggen dan bij lokale mobiele gebruikers, wat gebruikers ondervinden in trage laadtijden bij bijvoorbeeld videobellen. Ter illustratie: een reiziger in Thailand gebruikt een eSIM waarvan het verkeer via Amsterdam wordt gerouteerd. Zijn data leggen daardoor meer dan 9.000 km af naar Nederlandse servers.
Serverlocaties bepalen niet alleen de snelheid, maar verstoren ook geolocatie. Gebruikers verschijnen online vaak in een ander land dan waar ze fysiek zijn, doordat hun verkeer via een buitenlandse uitgang loopt. Dit heeft impact op contentlokalisatie, toegang tot bepaalde diensten en kan leiden tot onverwachte blokkades.
Onder belasting lopen de latentieverschillen verder op. De geladen latentie oversteeg bij sommige merken 1,2 seconden, vooral bij lange tunnels tussen gebruiker en exitpunt.
Transparantie ontbreekt
Naast technische keuzes bepalen commerciële afspraken de prestaties. Veel merken hanteren kunstmatige snelheidslimieten, waardoor downloadsnelheden clusteren rond specifieke waarden, los van de netwerkkwaliteit. Gratis abonnementen worden vaak bewust traag gehouden, terwijl premiumopties sneller zijn. Slechts een beperkt aantal merken, zoals 1GLOBAL en Nomad, benadert de lokale netwerksnelheden.
De sterke groei van travel eSIMs vertaalt zich ook in commerciële successen. Zo bereikte Airalo de unicorn-status in juli 2025 en claimt het meer dan twintig miljoen gebruikers. Tegelijkertijd brengen academische studies aan het licht dat de transparantie over infrastructuur en routing ontbreekt, wat het voor zowel consumenten als bedrijven lastig maakt om geïnformeerde keuzes te maken.
Onderliggende infrastructuur
De travel eSIM-markt groeit sneller dan klassieke internationale roaming en wordt inmiddels gedragen door een beperkt aantal groothandelsnetwerken. De keuze van routeringsarchitectuur en commerciële limieten heeft een directe invloed op latentie, snelheid en gebruikerservaring.
Voor IT- en telecomprofessionals is het essentieel om bij selectie en integratie van eSIM-oplossingen niet alleen naar prijs en dekking te kijken, maar ook naar de onderliggende infrastructuur en transparantie van de aanbieders.