IBM mikt op een fouttolerante kwantumcomputer tegen 2029, maar wie wacht tot die mijlpaal, dreigt de boot te missen. Waarom moeten bedrijven nu al starten met kwantumcomputing?
Kwantumcomputers zijn al hot geweest, dan weer not, en nu ergens middenin. Het staat buiten kijf dat een fouttolerante krachtige kwantumcomputer er binnenkort aankomt en de wereld op zijn kop zal zetten. Petra Florizoone, Director Global Partnerships & Business Development bij IBM Quantum, wandelt ons door de opportuniteiten en risico’s van kwantumcomputers.
Drie belangrijke uitdagingen
De uitdagingen in kwantumcomputing zijn drieledig volgens Florizoone:
- Chipkwaliteit: kwantumprocessors zijn inherent gevoelig voor ruis, waardoor error correction en error mitigation cruciaal zijn.
- Snelheid: een kwantumcomputer moet snel genoeg zijn om voldoende simulaties te draaien.
- Schaalbaarheid: een kwantumcomputer kan je niet vergelijken met een traditionele server en heeft nog uitdagingen op het vlak van uitbreidbaarheid.
“Die drie dingen, kwaliteit, scaling en snelheid, daar zoeken we constant de juiste balans in.”
Een andere uitdaging, error correction, staat volgens Florizoone voor een doorbraak. “We zijn voorbij het pure researchstuk en zitten nu veel meer in de engineeringfase. IBM bewees eind 2025 bovendien dat het mogelijk is om fouten in real-time te decoderen in minder dan 480 nanoseconden — een mijlpaal die een vol jaar eerder dan gepland werd behaald.”
Begin er gewoon mee
“Wie denkt dat kwantumcomputing enkel iets is voor fysici met een doctoraat, heeft het mis”, benadrukt Florizoone. “Een achtergrond in wiskunde of data science volstaat.” IBM biedt met Qiskit een open source ontwikkelaarskit aan waarmee ze kwantumcircuits kunnen bouwen en uitvoeren. De SDK is niet beperkt tot IBM-hardware: ook kwantumcomputers van concurrenten worden ondersteund. Dat is een bewuste keuze. “We vinden het zo belangrijk om dat open te houden.”
Individuele ontwikkelaars kunnen via een gratis plan tien minuten per maand toegang krijgen tot een IBM-kwantumcomputer. In combinatie met de online leermaterialen is dat genoeg om een eerste gevoel te krijgen voor de technologie. Florizoone waarschuwt tegelijk: “Reken op zo’n twee jaar om echt algoritmische kennis op te bouwen.”
Reken op zo’n twee jaar om echt algoritmische kennis op te bouwen.
Petra Florizoone, Director Global Partnerships & Business Development bij IBM Quantum
Dat klinkt als een flinke investering. Maar het alternatief is erger. Ze verwijst naar een studie van BCG die stelt dat early adopters 90 procent van de waarde in de markt zullen capteren. “Dat is enorm. En dat is precies waarom je niet mag wachten.”
Toch moet je als bedrijf nuchter blijven. Alle bestaande use cases bevinden zich nog in de prototypefase — geen enkele draait in productie. Financiële instellingen zoals HSBC tonen veelbelovende resultaten op basis van historische data, maar de stap naar productie is er nog niet. Florizoone verwacht dat de chemiesector als eerste quantum advantage zal aantonen, onder meer dankzij de samenwerking met het Japanse onderzoekscentrum RIKEN.
Europa begint te bewegen
Internationaal ziet Florizoone duidelijke verschillen in adoptietempo. Japan is de onbetwiste koploper, mede dankzij het RIKEN-ecosysteem. Binnen Europa vallen Duitsland, Spanje en het Verenigd Koninkrijk op. Spanje opende een Quantum Innovation Center dat inmiddels samenwerkt met bedrijven als BBVA en Repsol. Maar ook de Nordics en Oost-Europese landen als Tsjechië en Roemenië komen in beweging.
De dynamiek is herkenbaar: zodra één grote speler in een regio begint, volgen anderen snel. “De fear of missing out is ook wel een belangrijke driver”, geeft Florizoone toe. “Het is een organisch groeiproces, maar het versnelt nu merkbaar.”
Belangrijke termen
Een potentiële valkuil is de verwarring tussen quantum safe en quantum computing. Bedrijven die beweren ‘met kwantum bezig te zijn’, zijn in de praktijk vaak vooral bezig met het quantum-proof maken van hun beveiliging. Dat is uiteraard belangrijk, maar het is geen kwantumcomputing — het is een gevolg ervan.
Florizoone ziet de twee sporen eerder als complementair dan als concurrerend. Quantum computing richt zich op innovatieleiders en onderzoekers; quantum safe op de CISO en de beveiligingsafdeling. Het ene versterkt het andere: wie zich in quantum safe verdiept, wordt vanzelf nieuwsgierig naar de mogelijkheden van quantum computing. En omgekeerd.
Is het voor morgen?
De boodschap van Florizoone is duidelijk: kwantumcomputing is geen sciencefiction meer, maar de stap naar concrete businesswaarde moet nog gezet worden. Met de verwachte quantum advantage eind 2026 en een fouttolerante kwantumcomputer tegen 2029 komen de grote doorbraken in zicht.
Tegelijk is de leercurve is steil en de instaptijd reëel. “Wie nu begint, staat in 2029 klaar om als eerste de vruchten te plukken. Wie wacht, riskeert een achterstand die moeilijk in te halen valt.”
Wat ons betreft is kwantum nog een lastige zaak. Florizoone zegt 2029, maar dat kan evengoed 2031 worden, of 2035, maar ook 2027. Quantum safe is vandaag prioriteit, maar schuif kwantumcomputers niet op de lange baan vanuit het businessperspectief. Vandaag de technologie leren betekent gas geven als het er is. Moet je starten wanneer het er is, loop je achter.