Cerebras lanceert de CS-4. Die vierde generatie van zijn AI-acceleratorsysteem bestaat uit drie enorme chips, die samen de bouwsteen vormen voor een nog groter modulair systeem.
Cerebras Systems stelt de CS-4 voor. Dat is de vierde generatie van zijn AI-acceleratorsysteem, gebaseerd op chips op volledige wafer. De immense AI-accelerator komt niet alleen: samen met het systeem introduceert de fabrikant de modulaire rack-architectuur Nexus. Daarmee sluit Cerebras zich aan bij een bredere beweging waarin het volledige rack de rol van de server overneemt.
De rekenkracht van de CS-4 komt van drie gekoppelde exemplaren van de Wafer Scale Engine 3 Turbo (WSE-3 Turbo). Waar een klassieke AI-versneller een chip is die uit een wafer wordt gesneden, gebruikt Cerebras de volledige wafer als één processor. Voor de CS-4 koppelt Cerebras dus drie van dergelijke immense chips aan elkaar.
Bij de WSE-3 gaat het volgens Cerebras om 900.000 rekenkernen en vier biljoen transistors op een oppervlakte van 46.225 mm², goed voor 125 petaflops aan AI-rekenkracht. De Turbo-variant is geen nieuwe generatie van het eerder aangekondigde silicium, maar een opgevoerde versie: elke wafer haalt volgens Cerebras tot twee keer de snelheid van de vorige generatie.
Efficiëntere stroomvoorziening
Die extra snelheid komt in belangrijke mate uit de manier waarop het systeem de chip van stroom voorziet. Cerebras brengt de stroomconversie tot op 0,5 millimeter van de processor, tegenover ongeveer 50 millimeter bij een conventionele GPU. Dat is zo’n honderd keer dichterbij, waardoor verliezen op het bord wegvallen en het systeem dubbel zoveel vermogen naar de wafer kan sturen. Dat laat op zijn beurt hogere kloksnelheden toe, legt Cerebras uit.
Een tweede winstpunt zit in de communicatie tussen de wafers onderling. Cerebras brengt de latency van die wafer-naar-wafer-verbinding terug tot twee microseconden. Dat is relevant voor grote modellen, die niet op één waferchip passen en dus over meerdere WSE-3 Turbo’s verdeeld moeten worden.
De prestatieclaims die Cerebras eraan verbindt, zijn stevig. Het bedrijf spreekt over inferentie die tot dertig keer sneller is dan bij (niet in detail genoemde) GPU-systemen. Cerebras ziet in zijn eigen tests een verwerking van meer dan duizend tokens per seconde bij modellen van tien biljoen parameters en groter, en tot tien keer meer verwerkte tokens per watt in vergelijking met de CS-3.
Nexus-rugzak
Even opvallend als de chip is de verpakking eromheen. De CS-4 wordt geleverd binnen wat Cerebras de Nexus Platform Architecture noemt. Dat is een modulaire rack-architectuur die uit drie zelfstandige bouwblokken bestaat: compute, voeding en I/O.
Het rekengedeelte zit in een zogenaamde Wafer-Scale Backpack: een module die aan de achterzijde verticaal op het voedingsblok klikt en zelf de stroomconversie, de directe vloeistofkoeling en de snelle I/O bevat.
(Relatief) snelle installatie
Het geheel bestaat volgens Cerebras uit vijftig procent minder componenten dan de vorige generatie, wat de productie vereenvoudigt en de installatietijd van dagen naar uren moet terugbrengen.
Dat is ervan uitgaande dat het datacenter waar de extreem krachtige installatie komt te staan, voorzien is op de huisvesting van Nexus. Dat is gezien het ontbreken van standaarden rond bijvoorbeeld directe vloeistofkoeling niet vanzelfsprekend. Reken dus op een snelle eindfase van de installatie, als finale van een langer lopend project.
Hogere bandbreedte
Het I/O-subsysteem is eveneens vernieuwd en programmeerbaar. De bandbreedte verdubbelt en de latency gaat naar beneden. Voor de verbinding tussen systemen zet Cerebras in op twee sporen: klassiek RoCE v2 (RDMA over ethernet) en Direct Wafer Links, waarmee systemen binnen en tussen racks zonder switch met elkaar verbonden worden.
Dat Cerebras een compleet systeem verkoopt in plaats van een losse chip, is geen nieuw gegeven. Al bij de CS-1 in 2019 leverde het bedrijf een kant-en-klare kast met koeling, netwerk, geheugen en opslag. CEO Andrew Feldman vatte de logica toen samen met een beeld: een Ferrari-motor in een Toyota levert nog geen racewagen op. Nieuw is dat de eenheid waarin Cerebras denkt, opschuift van de kast naar meerdere racks.
Brede trend
Daarmee bevindt Cerebras zich in goed gezelschap. We merkten eerder op dat het rack bij AMD’s Helios de plaats van de server inneemt: 72 Instinct MI455X-GPU’s, Epyc Venice-processors en Pensando-netwerkchips vormen er samen één logisch systeem met 31 TB gedeeld HBM4-geheugen en 260 TB/s aan scale-up-bandbreedte, waarbij elke GPU op één netwerkhop van elke andere zit.
“Het rack wordt de nieuwe systeemgrens”, aldus AMD’s Mark Chubb. In zijn roadmap tot 2030 belooft AMD trouwens elk jaar een nieuw rack, met Helios 500 in 2027 en Helios 600 in 2028.
Nvidia doet hetzelfde. De Vera-CPU en Rubin-GPU werden aangekondigd samen met het NVL72-rack, dat 72 Rubin-GPU’s aan 36 Vera-CPU’s koppelt en in de tweede helft van 2026 moet aankomen. Ook daar staat inferentie centraal in de communicatie: Nvidia spreekt over een tienmaal hogere doorvoer en een tienmaal lagere kost per token.
Inferentie als aparte markt
Die focus op inferentie is het tweede patroon dat de CS-4 illustreert. Naast de trainingsinfrastructuur die de afgelopen jaren de aandacht opeiste, groeit een aparte categorie hardware voor het uitvoeren van modellen. OpenAI ontwierp met Broadcom de inferentieversneller Jalapeño, die tegen eind 2026 op gigawattschaal bij datacenterpartners moet landen. Google mikt met Ironwood op hetzelfde segment, en Microsoft positioneert Maia 200 expliciet als inferentiechip voor Azure.
Cerebras kiest daarbij niet voor concurrentie op alle fronten. De CS-4 ondersteunt gedesaggregeerde inferentie, waarbij de twee fasen van een inferentietaak op verschillende hardware lopen. GPU’s of ASIC’s nemen de prefill-fase op zich. Dat is het inlezen en verwerken van de prompt. De CS-4 handelt vervolgens de decode-fase af, waarbij token-per-token het antwoord op de prompt wordt gegenereerd.
Cerebras noemt daarbij expliciet AMD Helios en AWS Trainium als complementaire prefill-platformen. De concurrent van vandaag wordt zo een bouwsteen in hetzelfde datacenter. Ook dat is niet nieuw: in de snel evoluerende technologiewereld is de concurrent van vandaag de partner van morgen, en omgekeerd.
Cerebras neemt de vlucht vooruit. De eerste CS-4-systemen worden dit kwartaal geleverd.