Generatieve AI raakt ingebed in Vlaanderen met 43 procent actieve gebruikers. Dat maakt van AI de snelst groeiende technologie sinds de opkomst van smartphones.
Drie jaar geleden maakte generatieve AI zijn intrede in ons dagelijkse leven. Wat eerst met argwaan werd ontvangen, is nu bijna onmisbaar in onze dagelijkse werking. Taalmodellen zoals ChatGPT, Gemini of Claude wonnen in een mum van tijd aan populariteit.
43 procent van de Vlamingen gebruikt AI-tools minstens maandelijks, volgens de jaarlijkse imec.digimeter die het bezit en gebruik van media en ICT in Vlaanderen in kaart brengt. Voor deze peiling bevroeg imec 3001 Vlamingen.
Generatieve AI wordt het vaakst ingezet als alternatieve zoekmachine en voor productiviteitswinst, voornamelijk in een professionele context zoals op de werkvloer of in het onderwijs. Het enthousiasme lijkt toegenomen, al nemen de bezorgdheden rond deze technologie ook toe.
Snelste adoptie ooit
Vlaanderen heeft AI in ijltempo omarmd. 43 procent van de Vlamingen gebruikt AI-tools minstens maandelijks, tegenover 28 procent vorig jaar. Daarvan gebruikt 11 procent generatieve AI dagelijks, en 21 procent wekelijks. Dat maakt generatieve AI de snelst ingeburgerde technologie in Vlaanderen. Slechts zeven procent kent generatieve AI niet.
“We kunnen stellen dat generatieve AI definitief een ding van de Vlaamse massa is geworden”, aldus imec. Dat blijkt ook uit het diffusiepatroon van generatieve AI. De diffusietheorie stelt dat er twee kritieke punten zijn. Het eerste punt bevindt zich rond de 13-17 procent waarbij de technologie de innovators en early adopters heeft bereikt. Vanaf 40 – 45 procent zitten we op het punt waar de technologie definitief ingebed zit in de massamarkt.
Generatieve AI is definitief een ding van de Vlaamse massa geworden.
In bovenstaande grafiek is het snelle diffusiepatroon voor generatieve AI duidelijk op te merken. Volgens deze cijfers heeft generatieve AI na drie jaar reeds de massamarkt bereikt, terwijl smartphones, Instagram en Netflix hier vijf jaar of meer voor nodig hadden. TikTok heeft na zeven jaar dat punt nog lang niet bereikt.
Alternatieve zoekmachine
Vlamingen gebruiken generatieve AI vooral om sneller informatie te vinden en productiever te werken. Zo geeft 79 procent van de actieve gebruikers aan dat AI hen tijd bespaart, meestal tot een halfuur per dag.
Veel mensen gebruiken AI ook als een nieuwe soort zoekmachine: 64 procent zet generatieve AI in om sneller antwoorden te krijgen, bijvoorbeeld bij praktische problemen, administratie of nieuws. Daarnaast helpt AI bij productiviteitstaken zoals teksten schrijven, vertalen, samenvatten of advies vragen, terwijl 55 procent van de gebruikers aangeeft dat de technologie hen ook dingen laat doen die ze vroeger niet konden.
Agentic wat?
Bijna iedereen in Vlaanderen (95%) kent ‘generatieve AI’, al geeft driekwart (74%) van de respondenten aan in staat te zijn om het concept uit te leggen. Voor de overige kwart van de Vlamingen lichten we het graag nog eens toe. Generatieve AI maakt content op basis van een door jou gestelde vraag, ook wel ‘prompt’ genoemd. Jouw vraag kan bestanden bevatten waaronder afbeeldingen of rapporten. De AI reageert op die vraag, maar onderneemt zelf geen acties.
Agentic AI daarentegen gaat iets verder: die kan zelfstandig stappen ondernemen en verschillende taken uitvoeren om een bepaald doel te bereiken. 25 procent van de Vlamingen is vertrouwd met het concept, maar slechts tien procent zegt het concept ‘agentic AI’ ook daadwerkelijk te kunnen toelichten.
Studenten als grootverbruikers
Uit het onderzoek blijkt dat studenten de technologie snel omarmen: 91 procent heeft al generatieve AI gebruikt voor studies en 81 procent gebruikt het actief voor schooldoeleinden. Veel studenten gebruiken AI intensief: 68 procent minstens wekelijks en 21 procent dagelijks. Voor 15 procent gebeurt dat via een betalend premiumaccount. Daarnaast zegt 71 procent van de studenten dat AI helpt om moeilijke leerstof sneller te begrijpen.
81 procent actieve gebruikers betekent tegelijk 19 procent niet-actieve gebruikers. “We zien dus een kloof in gebruik, maar ook in toegang. Tegenover de 15 procent studenten met toegang tot een premium generatieve AI-toepassing, staat ook 22 procent van de studenten die zich dat financieel niet kan permitteren. De kans dat er zich parallel met de smartphone en sociale media ook op het vlak van AI kloven en paradoxen gaan ontwikkelen, lijkt reëel”, aldus imec.
Op de werkvloer
Ook op de werkvloer groeit het gebruik snel. 70 procent van de werknemers heeft al generatieve AI gebruikt of ermee geëxperimenteerd op het werk. 51 procent gebruikt het minstens maandelijks, 38 procent wekelijks en 14 procent dagelijks. Veel gebruikers zien concrete voordelen: 41 procent merkt kwaliteitswinst en 45 procent zegt dat AI helpt om taken sneller af te ronden.
Gratis versus premium
Hoewel generatieve AI-platformen een degelijke gratis versie hebben, richten steeds meer Vlamingen zich tot betalende premiumtoegang. Hierbij gaat het zelfs om een verdubbeling (15%) tegenover vorig jaar, met een belangrijk verschil naar inkomstenniveau.
“Binnen de gezinnen in hogere inkomenscategorieën heeft 21 procent toegang tot een premiumaccount, tegenover slechts 12 procent bij de lagere inkomenscategorieën. Tegenover de 15 procent met betalende premium toegang, staan ook 13 procent Vlamingen die dat te duur vinden.
De snelle opmars van generatieve AI gaat bovendien gepaard met een vaardigheidskloof. Sommige gebruikers zetten de technologie strategisch in voor productiviteit en informatieverwerking, terwijl anderen moeite hebben om de mogelijkheden te begrijpen of correct te gebruiken.
Bezorgde (jonge) Vlamingen
Vlaanderen blijft overwegend positief over generatieve AI. “Het kamp van AI-positivo’s groeit (34%) voor het tweede jaar op rij sneller dan dat van de AI-pessimisten (23%). ‘Bekend’ is dus zeker ook voor AI niet meteen automatisch ‘bemind’, maar het geniet (voorlopig) wel nog steeds het voordeel van de twijfel”, aldus het rapport.
Het enthousiasme en de verwondering om AI stagneren, maar tegelijk drijven de zorgen steeds meer boven water. “Zeker bij jongeren lijkt de piek in dat enthousiasme voorbij”, aldus imec.
Bij jongeren lijkt de piek in enthousiasme voorbij.
80 procent van de Vlamingen is bezorgd dat ze het verschil niet meer zullen zien tussen wat door een mens en wat door AI gemaakt is. Bovendien ergert 58 procent zich aan door AI gemaakte content die ze ongewild te zien krijgen. En ook in de overtuiging dat AI ervoor zal zorgen dat we sneller en efficiënter zullen kunnen werken, staat de stagnatie op populatieniveau (53%) in contrast tot de daling bij de 18-24- (66%) en 25-34-jarigen (63%).
Nieuwe uitdagingen
Generatieve AI heeft in Vlaanderen in korte tijd een vaste plaats veroverd in het dagelijks leven. Met 43 procent actieve gebruikers is de technologie op enkele jaren tijd doorgestoten naar de massamarkt en wordt ze steeds vaker ingezet als hulpmiddel voor informatie, studie en werk.
Tegelijk groeit het besef dat deze snelle adoptie ook nieuwe uitdagingen met zich meebrengt, zoals verschillen in toegang, vaardigheden en gebruik. Vooral bij jongeren lijkt het aanvankelijke enthousiasme stilaan plaats te maken voor een meer kritische houding. De technologie belooft duidelijke efficiëntiewinsten, maar roept ook vragen op over betrouwbaarheid. Generatieve AI wordt zo niet alleen een krachtig hulpmiddel, maar ook een technologie die de samenleving dwingt na te denken over hoe we ermee willen omgaan.