Cybersecurity wordt steeds belangrijker nu we zowat alles online doen en heel veel bedrijven diensten of goederen via het internet aanbieden. Met de recente invoering van de NIS2-wetgeving in België moeten IT-dienstverleners en andere ondernemers vanaf 2024 concreet voldoen aan strengere eisen rond beveiliging, risicobeheer, privacybescherming en rapportage van incidenten. Deze regels zijn bedoeld om de weerbaarheid van kritieke digitale diensten tegen cyberdreigingen flink te verbeteren.
NIS2 in België: wat je moet weten
De NIS2-wet is de omzetting van de Europese NIS2-richtlijn (EU 2022/2555) in de Belgische wetgeving. Het doel: een hoger en uniformer niveau van cybersecurity binnen de EU door bedrijven in belangrijke sectoren concreet verantwoordelijk te maken voor het beschermen van hun netwerken en informatiediensten.
In België trad de NIS2-wet in werking op 18 oktober 2024. Organisaties die onder de wet vallen, moeten zich inschrijven in het nationale register via het portaal Safeonweb@Work en voldoen aan eisen zoals risicobeoordeling, incidentmelding en beveiligingsmaatregelen.
Voor welke sectoren en bedrijven geldt de NIS2-wet?
NIS2 is breder dan de vorige richtlijn. Niet alleen klassieke kritieke infrastructuren zoals energie of water vallen onder de regels, maar ook een groot aantal andere sectoren en diensten:
- Energie, transport, gezondheid en water
- Financiële diensten en digitale infrastructuur
- ICT-diensten, cloud- en hostingproviders
- Online marktplaatsen, zoekmachines en sociale netwerken
Of een organisatie onder NIS2 valt hangt af van factoren als sector, bedrijfsgrootte (meestal ? 50 werknemers of ? €10 m omzet) en de aard van de geleverde diensten. Ook IT-dienstverleners en reispartners in digitale ketens kunnen onder de wet vallen. Checken of jouw bedrijf onder de NIS2 valt kan via de testtool van Safeonweb.
Belangrijke termijnen en verplichtingen
De NIS2-wet bevat een strak tijdschema voor Belgische organisaties:
- 18 oktober 2024: Wet trad in werking.
- 18 december 2024: Registratie afgelopen voor bepaalde digitale dienstverleners (zoals DNS-providers en registrars).
- 18 maart 2025: Algemene inschrijvingsdeadline voor essentiële en belangrijke entiteiten.
- 18 april 2026: Eerste verificatie van zelfbeoordelingen en basiscompliance.
De wet is dus al van kracht en in maart 2025 moest je bedrijf ingeschreven zijn. Als je dat nog niet gedaan hebt, kan dat nog steeds, het Safeonweb@Work-portaal blijft open. En voor 18 april 2028 moet je aantonen dat je cybersecuritymaatregelen serieus zijn opgezet en onderbouwd.
Wat houdt NIS2-compliance in?
NIS2 gaat verder dan een checklist: het vereist een geïntegreerde cybersecurity-aanpak. Belangrijke onderdelen zijn onder meer:
Risicobeheer en systematische beveiliging
Organisaties moeten hun digitale systemen beschermen tegen dreigingen die relevant zijn voor hun sector. Dat betekent risico-analyses, beleidsplannen en passende technische en organisatorische maatregelen.
Incidentmelding
Bij significante cyberincidenten zijn er strikte meldplichten: binnen 24 uur eerste melding, binnen 72 uur aanvullende rapportage en binnen 1 maand een gedetailleerd verslag.
Documentatie en toezicht
Bewijs van maatregelen, audits en interne beleidsstukken moeten beschikbaar zijn voor toezichthouders. Voor essentiële entiteiten zijn externe verificatie of certificering verplicht.
Supply-chainverantwoordelijkheid
NIS2 maakt organisaties ook verantwoordelijk voor hun ketenpartners, zoals cloud-providers of data-centers. Dit betekent dat compliance niet stopt bij de deur van je eigen IT-afdeling, je moet ook leveranciers evalueren en betrekken bij je cybersecurity-strategie.
Hoe kunnen Belgische IT-bedrijven zich voorbereiden?
Een goede voorbereiding begint met bewustwording en planning, niet alleen technisch maar ook organisatorisch:
- Zelfbeoordeling en gap-analyse
Start met een risicoanalyse en kijk waar je huidige beveiligingsmaatregelen tekortschieten ten opzichte van NIS2-eisen. Gebruik tools zoals de CyberFundamentals-framework of ISO/IEC 27001 als leidraad. - Incidentmanagement opzetten
Breng een robuust incidentrespons-plan tot stand dat voldoet aan de tijdslijnen en rapportageverplichtingen van NIS2. - Beleid en governance verankeren
Zorg dat cybersecuritybeleid formeel is vastgesteld en gedragen wordt door de directie. NIS2 legt nadrukkelijk verantwoordelijkheid bij management en bestuur. - Training en awareness
Een veilige organisatie begint bij mensen. Zorg dat teams getraind zijn in risico’s, processen, privacybescherming en incidentmelding. - Leveranciers en hostingkeuzes
Kies partners die je compliance-strategie ondersteunen. Niet alleen technisch, maar ook op het vlak van rapportage, logging en beschikbaarheid van systemen. Hostingpartij Antagonist waarschuwt dat niet alle providers voldoen aan de Europese wetgeving.
NIS2 en hosting volgens Antagonist
Als Belgische IT-dienstverlener speel je een rol in de bredere digitale infrastructuur van je klanten. Dat maakt je aanpak van hosting, datacenters en netwerkbeheer extra belangrijk.
Bij de keuze van digitale infrastructuur is het goed om samen te werken met partijen die serieus omgaan met beveiliging en de nieuwe wetgeving goed kennen. Antagonist.nl bereidt zich voor op de strengere NIS2-eisen en biedt infrastructuur en beheeropties die helpen om cybersecurityrisico’s te beperken.
NIS2 is geen last, maar een kans
NIS2-compliance is een juridische verplichting én een kans om je organisatie cybersecurity-robust te maken. Belgische IT-dienstverleners moeten hun processen, technologie en partnerschap kritisch evalueren en tijdig aanpassen aan de wettelijke eisen. Met de juiste voorbereiding kun je niet alleen voldoen aan de wet, maar ook je digitale dienstverlening versterken richting klanten én de toekomst.
Dit is een ingezonden bijdrage. De redactie is niet verantwoordelijk voor de inhoud.