USB-C werd aangekondigd als de universele vervanger van oudere USB-poorten. En dat klopt grotendeels. De aansluiting is overal hetzelfde, maar de mogelijkheden verschillen van versie tot versie. Welkom in de wondere wereld van USB-C, een aansluiting die niet zo universeel is als velen denken.
USB is bedoeld om apparaten aan te sluiten en snel gegevens en stroom over te dragen. De USB-standaard werd voor het eerst geïntroduceerd in 1996. Jarenlang gebruikte iedereen het rechthoekige USB-A, type 2.0 en 3.0. Die types bepalen de dataoverdrachtssnelheid. De allerlaatste versie, USB 3.2, kan snelheden tot 20 Gbps aan.
Ze zijn echter niet universeel omdat ze op een bepaalde manier ingebracht moeten worden. Denk maar terug aan hoe vaak je een USB-poort moest omdraaien om ze correct in te pluggen. Vervelend, hé?
Nieuwe standaard
Sinds USB-Type-C, of USB-C in ’t kort, is dat probleem verleden tijd. De smalle, ovale universele connector van Intel is op korte tijd de standaard geworden voor bijna alle apparaten, gaande van smartphones tot pc’s. Zelfs iPhone is uiteindelijk overgestapt, misschien vooral omdat het moest.
Die standaard komt er omdat USB-C 24 pinnen heeft in tegenstelling tot de vier pinnen van USB-A type 1 en 2. Dat maakt USB-C veel krachtiger en meer divers dan bijvoorbeeld een USB-A. Later daarover meer. Door zijn symmetrisch ontwerp zijn de aansluitingen perfect omkeerbaar. Dat betekent dat je geen rekening meer moet houden met oriëntatie omdat je kan ze op beide manieren kan aansluiten. In theorie klinkt dat briljant, in de praktijk is het dat verre van.
Want vergis je niet: niet iedere USB-C-kabel is dezelfde. USB-C vertelt je alleen dat ze er hetzelfde uitzien. Qua capaciteit verschillen de kabels sterk, bijvoorbeeld: het aantal volt, is het een passieve of een actieve kabel, en is er ondersteuning voor alternatieve protocollen als DisplayPort of Thunderbolt? Laten we de details verder uitspitten.
lees ook
Thunderbolt 3, USB-C en monitors: wat zijn de valkuilen?
Verschillende versies USB-C-kabels en hun gebruik
In onze gids voor monitors kwam USB-C al kort aan bod. Daar ging het enkel over beeldschermen van stroom voorzien en met elkaar verbinden dankzij daisy chaining met Thunderbolt-kabels. We lichten USB-C voor monitors verder toe in dit artikel. Hier gaan we nog een stapje verder. Je kan de verschillende USB-C-versies opdelen in drie grote categorieën: data-overdrachtssnelheden, Power Delivery en Alternate Modes.
Welke snelheid heeft USB-C?
Zoals eerder vermeld heeft USB-C 24 pinnen. Die pinnen zorgen ervoor dat de kabel meerdere dingen tegelijk kan doen, zoals stroom leveren en data versturen. Dat gebeurt natuurlijk aan een bepaalde snelheid en die verschilt tussen verschillende versies. Zo bestaan er:
- USB-C type 2.0
Deze versie is de langzaamste en haalt snelheden tot 480 Mbps. Dit type is vergelijkbaar met de traditionele USB 2.0-standaard en wordt vaak gebruikt voor eenvoudige taken zoals het opladen van apparaten of het overzetten van kleinere hoeveelheden data. Voor toepassingen die hogere snelheid nodig hebben, zoals het overzetten van grote bestanden of het streamen van video, is dit type niet voldoende. - USB-C type 3.1 Gen 1
Deze versie ondersteunt snelheden tot 5 Gbps, wat aanzienlijk sneller is dan USB 2.0. Deze snelheid is perfect voor het overzetten van data, of voor het aansluiten van randapparatuur zoals externe harde schijven. - USB-C type 3.1 Gen 2
Met een snelheid van maximaal 10 Gbps verdubbelt deze versie de datasnelheid van USB 3.1 Gen 1. Dit maakt het een ideale keuze voor gebruikers die regelmatig grote hoeveelheden data overzetten, zoals video’s met hoge resolutie, 4K-content, of back-ups. - Thunderbolt 3 (passief)
Thunderbolt is een aparte standaard die gebruik maakt van de USB-C-connector. Thunderbolt 3 heeft nog hogere snelheden, met een passieve kabel die snelheden tot 20 Gbps op korte afstanden ondersteunt. Dit type wordt vaak gebruikt voor onder andere het aansluiten van high-performance externe SSD’s, docking stations, en het overdragen van grote bestanden zoals video-opnamen in 4K of hoger. - Thunderbolt 3 (actief)
De actieve Thunderbolt 3-kabels bieden de hoogste snelheid, met snelheden tot 40 Gbps. Deze kabels zijn bedoeld voor heel veeleisende taken, zoals het aansluiten van meerdere monitoren en het overzetten van enorme hoeveelheden data. Het verschil met passieve kabels is dat actieve kabels gebruik maken van ingebouwde elektronica om de hogere snelheid te krijgen, vooral over langere afstanden.
Thunderbolt
Thunderbolt ken je misschien door Apple, dat de poorten populair maakte, en werd in samenwerking met Intel ontwikkeld. Thunderbolt gebruikt de USB-C-connector, maar biedt onder andere een veel snellere gegevensoverdracht, ondersteuning voor meerdere monitoren en de mogelijkheid tot daisy chaining.
USB-C kan zowel audio als video overdragen, maar dit is niet beperkt tot poorten met een Thunderbolt-logo. Een USB-C-poort moet DisplayPort Alt Mode ondersteunen om video te kunnen doorsturen, wat ook mogelijk is zonder Thunderbolt. Thunderbolt-poorten bieden veel hogere snelheden en betere prestaties dan gewone USB-C.
DP Alternate Modes
Met de Alternate Mode worden DisplayPort-signalen verstuurdt via de USB-C-poort. In andere woorden kan je daarmee videosignalen versturen van een videobron naar een display. Vroeger had je voor elke taak een verschillende aansluiting. Je kan er dus verschillende interfaces mee combineren. DisplayPort Alt Mode is een versie specifiek bedoeld voor DisplayPort, waarbij je bijvoorbeeld je laptop kan aansluiten op een monitor of tv om video af te spelen.
lees ook
Hoe kies je een monitor?
Actief of passief
Actieve kabels hebben een ingebouwd elektronisch systeem waarmee ze het signaal dat ze ontvangen kunnen versterken en ook hogere snelheden bieden. Passieve kabels hebben dat niet. Ze zijn duurder dan passieve kabels en een stuk langer omdat ze hoge snelheden over lange afstanden ondersteunen. Een goed voorbeeld is een actieve USB-C-naar-HDMI-kabel.
Power Delivery
USB-C PD wordt gebruikt om via de USB-C-connector stroom aan te leveren tot 100 watt vermogen. Een standaard USB-lader geeft slechts 5 watt. Dat klinkt als een ongelofelijke sprong voorwaarts, en dat is het ook, maar veiligheid staat natuurlijk altijd voorop. Daarom levert de USB power delivery chipset steeds de juiste hoeveelheid stroom af. 100 watt is ruim voldoende om laptops en andere apparaten op te laden die meer vermogen nodig hebben dan een gewone USB-C kan leveren.
Een groot voordeel van USB-PD is dat smartphones en tablets tot 70 procent sneller opladen. Dankzij de Power Delivery 3.0-technologie is het ook mogelijk om zowel stroom te ontvangen als stroom door te geven. Dus je kan met dezelfde USB-C-poort je laptop én andere apparaten zoals je smartphone opladen. En dat zonder extra poorten nodig te hebben.
Niet alle USB-C-poorten ondersteunen echter Power Delivery. Voor maximale vermogens is een Power Delivery-gecertificeerde kabel nodig.
Samenvattend: waarop letten bij aankoop?
Als je een USB-C-kabel zoekt om je gsm op te laden, komt het allemaal niet zo nauw. In een professionele omgeving ligt dat anders. Als je veel data moet overbrengen is het handig dat je Thunderbolt hebt, terwijl video– editors een kabel met Alt Mode nodig hebben.
Iedere werknemer heeft baat bij om met een Power Delivery-kabel apparaten zoals powerbanks, externe SSD’s en laptops aan te sluiten of op te laden. Als die kabel ook nog eens video-uitvoer ondersteunt, kan je met diezelfde kabel tegelijk opladen en je laptop op een scherm weergeven.