Bijna de helft van alle wachtwoorden kan gekraakt worden in minder dan een minuut, en 60 procent in amper een uur, zonder dat een hacker daar complexe hardware voor nodig heeft.
Gewapend met een enkele GPU van Nvidia kan een hacker 60 procent van de wachtwoorden kraken in minder dan een uur tijd. Voor 48 procent volstaat zelfs een minuut. Dat stelt Kaspersky vast op basis van eigen onderzoek.
Wachtwoord vs. hash
De beveiligingsspecialist ging aan de slag met een database van 231 miljoen echte wachtwoorden. Die zijn afkomstig van fora op het dark web. Het gaat daarbij niet op losse wachtwoorden, maar om zogenaamde hashes. Je wachtwoord wordt door onlinediensten (hopelijk) niet bewaard als tekst, maar als een hash.
Een hash krijg je door een wachtwoord (Password123!) aan een specifiek hash-algoritme te voeden. Ieder wachtwoord levert een unieke hash op (zoals 2c103f2c4ed1e59c0b4e2e01821770fa). Een hash-algoritme heeft een belangrijke eigenschap: het werkt maar in één richting. Er bestaat geen algoritme waarmee je van bovenstaande hash terug op Password123! uitkomt.
Wanneer je een wachtwoord voor een dienst creëert, slaat die dienst enkel de hash op. Het meestgebruikte algoritme om te hashen is MD5. Probeer je vervolgens in te loggen, dan wordt er opnieuw een hash gemaakt van het wachtwoord dat je ingeeft. Correspondeert die met de opgeslagen hash, dan weet de dienst dat het wachtwoord kopt.
Ont-hashen
Als hackers wachtwoorden stelen na een datalek, dan gaat het in de regel om databases met wachtwoord-hashes. Die zijn op dat moment onbruikbaar. Hackers moeten eerst een manier vinden om van de hash terug naar het originele wachtwoord te raken.
Zoals gezegd werkt het hash-algoritme maar in één richting, maar dat betekent niet dat er geen technieken bestaan om omgekeerd tewerk te gaan. Criminelen hebben drie voorname manieren ter beschikking:
- Brute kracht: hierbij verzinnen ze wachtwoorden, kijken ze welke hash daarbij hoort, en zoeken ze vervolgens in de gestolen database op of die hash er toevallig tussen zit. Deze techniek kan vooral werlken bij korte wachtwoorden, maar is tijdrovend.
- Rainbow tables: dit zijn tabellen met daarin eerder gekraakte hashes. Criminelen verzamelen wachtwoorden en corresponderende hashes zodat ze die later kunnen gebruiken.
- Slim kraken: hackers hebben slimme algoritmes uitgewerkt waarbij ze wachtwoorden door het hash-algoritme halen op basis van de waarschijnlijkheid dat iemand het gebruikt. Deze techniek is in essentie een vorm van brute kracht. Mensen gebruiken heel voorspelbare wachtwoorden, met bijvoorbeeld een combinatie van een echt woord, dat dus in een woordenboek terug te vinden is, enkele cijfers (vaak vier), en een speciaal teken.
(Niet zo) duur
Al deze technieken vereisen rekenkracht. In de test van Kaspersky was die afkomstig van een enkele Nvidia GeForce RTX 5090. Zo’n GPU kost al snel 4.000 euro, maar is ook beschikbaar voor enkele euro’s per uur via de cloud. Op basis van MD5-hashen gevonden op het dark web, ging Kaspersky zelf met zo’n GPU en bovenstaande technieken aan de slag.
De situatie is niet rooskleurig: 48 procent van de wachtwoorden is binnen de minuut gereconstrueerd van een MD5-hash. 60 procent geeft zich binnen het uur bloot en 68 procent binnen het etmaal. Wie een GPU een maand laat zwoegen, kan 74 procent van de wachtwoorden kraken. Op een jaar lukt het voor 77 procent. 23 procent vereist meer dan een jaar rekentijd.
Wachtwoorden worden onveiliger
De cijfers zijn slechter dan toen Kaskerspy hetzelfde onderzoek twee jaar geleden uitvoerde. Toen was 45 procent van de wachtwoorden kraakbaar binnen de minuut, en 59 procent binnen het uur. Dat komt niet omdat wachtwoorden slechter zijn geworden, wel omdat Nvidia betere GPU’s heeft gelanceerd.
In 2024 ging Kaspersky aan de slag met een Nvidia RTX 4090. Die GPU kan MD5-hashes genereren aan 164 miljard hashes per seconde. De RTX 5090 is 34 procent sneller en genereert 220 miljard hashes per seconde. Op één minuut tijd kan een aanvaller dus 13,2 biljoen wachtwoorden controleren en de verkregen hashes vergelijken met de database van gestolen wachtwoorden.
Snel en veel resultaat
Kaspersky merkt nog op dat het eigenlijk niet zoveel langer dan een minuut duurt om alle snel kraakbare wachtwoorden in een lijst met gestolen hashes te vinden. De eerste 13,2 biljoen wachtwoorden die een aanvaller checkt, zullen op basis van bovengenoemde technieken immers de meest waarschijnlijke combinaties zijn.
Het is dus niet zo dat het één minuut duurt op één wachtwoord van een dark web-database te kraken, het duurt zo lang om vrijwel alle eenvoudig te raden wachtwoorden te vinden.
Zout
We merken nog op dat Kaskpersky zich voor zijn onderzoek richt op gewone MD5-hashes. Diensten die beveiliging serieus nemen, maken echter geen gewone maar een salted hash van je wachtwoord. Dat betekent dat ze een willekeurig teken toevoegen aan het wachtwoord van een gegeven gebruiker. Eén extra teken verandert de hash compleet, waardoor de bovengenoemde rainbow tables buiten spel gezet worden. Password123! zal op twee diensten die allebei salted hashes gebruiken tot twee verschillende hash-waarden leiden.
Dat doet niets af aan de algemene les die we uit dit onderzoek mogen trekken: wachtwoorden over het algemeen zijn geen veilige manier om in te loggen, en de meeste wachtwoorden zijn dan nog eens heel slecht ook.
Lengte boven complexiteit
De belangrijkste factor voor een veilig wachtwoord is niet de complexiteit. P@ssword is niet echt veiliger dan Password. Het is de lengte die de doorslag geeft. Acht tekens is extreem onveilig. 99,1 procent van de wachtwoorden met acht tekens is binnen het etmaal te kraken, en 81,9 procent binnen de minuut.
Per extra teken koop je extra veiligheid. Vanaf veertien tekens wordt je wachtwoord iets veiliger. 51,5 procent is dan binnen het etmaal te kraken, en 23,1 procent binnen de minuut. Echt veilig wordt het vanaf achttien tekens of meer.
Twietie of Tw13ti3?
Dat is geen nieuws: wachtwoord is in feite een achterhaalde term. Een wachtzin is een veel betere omschrijving voor wat nodig is om een account adequaat te beveiligen met tekens alleen. Een zin van 20 tekens of meer is daarbij helemaal niet overdreven. Ervan uitgaande dat je één wachtwoord (-zin) per dienst kiest en geen zin hebt om iedere twee jaar iets nieuws te verzinnen, is 20 tekens een relatief toekomstbestendige keuze. Nvidia zal immers nieuwe GPU’s blijven maken. Hoe krachtiger de hardware is, hoe langer het wachtwoord moet zijn.
Na lengte komst voorspelbaarheid, of het gebrek eraan. Gebruik niet enkel echte woorden die in een woordenboek staan. De naam van je huisdier is niet zo’n slecht idee, wanneer je die combineert met enkele andere termen, liefst met een onvoorspelbare schrijfwijze. Twietie0voogel0qooi0 is een goed wachtwoord, Tw13ti3! is dat niet. We deden in een eerder artikel al uit de doeken hoe je een zo veilig mogelijk wachtwoord kiest, dat jij kan onthouden en een machine niet kan raden.
MFA en biometrie
Het spreekt voor zich dat het gebruik van een wachtwoordmanager een goed idee is, aangezien die je kan voorzien van lange en unieke wachtwoorden per dienst. MFA is dan weer essentieel voor het geval je wachtwoord toch gekraakt wordt.
Zoals Kaspersky aantoont, is dat immers geen onrealistisch scenario. Het kost hackers niet veel tijd en moeite om enkele GPU’s in de cloud te huren en een paar dagen wachtwoorden te kraken in de hoop logingegevens te verkrijgen waarmee ze een aanval kunnen opzetten.
Heb je de mogelijkheid om over te stappen of passkeys of biometrie? Dan is dat nog beter. Die technieken zijn inherent veiliger dan wachtwoorden.